Çok basit ve yalın halde yapay zekâ, bir bilgisayarın ve ya bilgisayar kontrolündeki bir akıllı sistemin ya da robotun insanlara benzer şekilde çeşitli fonksiyonları yapabilmesi olarak tanımlanmaktaydı. Ancak, yapay zekâ teknolojilerinin baş döndürücü hızla ve sürekli gelişmesi yapa zekâ kavramının daha kapsamlı bir içeriği hak ettiğini göstermektedir. Örneğin, robotları fonksiyonları itibariyle bugün geldiği evrede sadece bilgisayar kontrolü, yazılım ve iyi bir algoritma programı ile açıklayamayız. Robotiği önemli ölçüde besleyen mekanik, elektrik veya mekatronik mühendisliklerinin sensör motor fonksiyonuna odaklanmasının beraberinde getirdiği muazzam bir akıllı sistemin bütününü görmek gerekmektedir.

Aynı şekilde, yazılım mühendisliğinin, matematik ve fizik bilimi ile gerçekleştirdiği çok disiplinli çalışmaların, akıllı sistemlerde kullanılmaya başlayan akıllı malzemeler ve nano teknolojinin yani yükselen malzeme mühendisliğinin katkılarını ve büyük veri biliminin bileşenlerinden olan istatistik, ekonometri, işletme, iletişim bilimlerini,  medikal yapay zekâ aplikasyonları için tıp biliminin sağladığı desteği değerlendirmeden yapay zekânın ne olduğunu tek bir kavramla açıklamak güçleşmekte belki de sürekli farklı çözümleri ve formatıyla karşımıza çıktığı için henüz tek bir kalıba sığmamaktadır.

Yapay zekâda temel hedef insanın düşünme sistematiği analiz edilerek daha gelişmiş ve güçlü versiyonlarının yapay zekâ tarafından yapılabilmesidir. İnsanlığın bilimsel çalışmalar üzerinden sürekli bilinmeyi öğrenme güdüsü, merakı, keşif isteği, evreni ve doğayı çözmek için gösterdiği gayretin bugün geldiği noktanın bir sonucu olarak yapay zekâyı kabul etmek gerekir. Yapay zekâ ve türevi kabul edilen birçok dijital teknolojiyi bilimin teknolojiye, teknolojinin yenilikçi ürünlere dönüşümünün eserleri olarak değerlendirmeliyiz.

Yapay zekânın doğmasına neden olan insan sonuçları itibariyle kendi rakibini tabiri caiz ise kendi canavarını yaratmıştır. Sürekli öğrenebilen bu akıllı sistemlerin insan zekâsının üstüne çıkabilme kapasitesi, insan zekâsından bağımsız veya kontrolü dışına çıkabilecek performansı ya da gelişimi göstermesi durumunda insandan daha zeki insanüstü insansı makinelerin veya yaratıkların doğmasını olanaklı kılmaktadır.  

Bu itibarla, yapay zekâyı daha geniş bir içerikle zenginleştirmek ve kavramsallaştırmak gerekmektedir. Yapay zekâ sisteminin arkasındaki düşünce yapay zekâ ve türevi olan akıllı sistemlerin insan zekâsına özgü olan algılama, öğrenme, kavramlar arası bağlantı kurabilme, düşünebilme kabiliyeti, fikir yürütme becerisi, sorun çözebilme yeteneği, sorgulayarak çıkarsama yapabilme ve nihayet karar verebilme özelliğini yüksek bilgisayar, yazılım ve diğer bilişim teknolojileri vasıtasıyla bu davranışları ve fonksiyonları icra edebilecek bir yapay zekâ işletim sistemini gerçekleştirmektir.

Yapay zekâ ile ilgili ilk bilimsel araştırmalar yapay sinir hücrelerini kullanan hesaplama modeli, önermeler ve mantığa dayanıyordu. Herhangi bir hesaplanabilir fonksiyonun sadece sinir hücrelerinden oluşan ağlarla hesaplanabileceği ve mantıksal işlemlerin gerçekleşebileceği fikri üzerinden çalışan bir sistem olduğu düşünülüyordu. Daha sonra bu fikir geliştirildi ve yapılan önemli çalışmalarla yapay sinir ağlarının öğrenebileceği ortaya kondu. Devrim niteliğinde ve ileri boyutta yapılan bilimsel araştırma ve çalışmalar sonunda yapay zekâ ve türevlerinin insan gibi düşünebilecek ve birçok insana ait fonksiyonu yapabilecek bir sistem içinde çalışabileceğini gösteren yapay zekâ sistemleri geliştirilmiştir.

Elbette ki bu alanda gerçekleşen ilerlemeler diğer bilim alanlarının da dikkatini çekmiş disiplinler arası ortak çalışmalar daha fazla gündeme gelmeye başlamıştır. Yapılan birçok bilimsel araştırma ve çalışma sonucunda fiziksel simge varsayımları ile çalışan sistemlerin entegre edilmesi ile insandan bağımsız zekâ sistemlerinin geliştirilmesinin mümkün olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, tüm bu çalışmaların sembolik yapay zekâ ve sibernetik yapay zekâ olarak literatürde tanımlanan iki ayrı akımın ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Daha sonra konuya ilişkin yapılan tüm çalışmalar yapay zekâ uygulamalarının insan zekâsını çoğu zaman yakaladığı ve bazı örneklerinde de geçtiğini göstermektedir.

Yapay zekâ alt dalları olarak sıralarsak:

  1. Makine Zekâsı-Akıllı Makine
  2. Doğal Dil İşleme- Dil ile Düşünme
  3. Konuşma Sentezi-Yapay Konuşma
  4. Konuşmayı Anlama- Konuşma Analizi
  5. Gerçek Kişilere Veriye Dayalı Kestirim-Tahmin-Teklif Etme-Yazılım ve Veri Tabanlı Uzman Sistemler
  6. Görüntü Tanıma
  7. Genetik Algoritmalar
  8. Bulanık Mantık ve Yapay Sinir Ağları
  9. Çoklu Örnekle Öğrenme-Multiple Instance Learning

Hiç kuşkusuz ki, yapay zekâ bilgisayar biliminin yazılım, makine, elektrik-elektronik, malzeme, büyük veri gibi bi çok diğer bilim dalarından beslenerek gelişimini sürdüren dehşet teknolojik bir devrimdir. Başka bir ifade ile insan gibi çalışan, insan gibi düşünebilen, konuşabilen, diğer canlıları tanıyabilen,  nesnelere ait şekilleri tanıyabilen, problem çözebilen, öğrenebilen, öğretebilen ve planlama yapabilen müthiş bir inovasyondur. Sadece bilim insanları  ve iş dünyası değil dünyadaki birçok politik lider geleceğin yapay zekâ da olduğunu, yapay zekâ teknolojisi üreten ve kontrol edebilen ülkelerin geleceğin dünyasına yön vereceğini iddia ettiler. Bu nedenle  bugün birçok ülkenin kamu kaynaklarını ve özel sektör yatırımlarını yapay zekâ teknolojilerine doğru yönlendirdiklerini gözlemliyoruz.

Yapay zekâ teknolojileri kullanım IOT, ICT, imalat sektörü dışında eğitim, sağlık, hukuk, finans, lojistik, hizmet sektörü, eğlence gibi daha birçok alanda yaygınlaşmaya başlamıştır.

Piyasadaki bazı yapay zekâ ürünlerini incelersek:

  1. Siri: Kişisel yardımcı (personal assistant) Apple, Iphone, ve Ipad ürünlerindeki uygulaması ile insanlara bilgi sağlamakta, yön göstermekte, mesaj göndermekte, ajandasına iş ve sosyal aktivilerini not almalarına, hatırlamalarına yardımcı olmakta ve sesli konuşma da yapabilmektedir. Siri makine öğrenmesi teknolojisinin tartışmasız en iyi örneklerinden birisidir. Konuşulan bir şeyi ya da bir soruyu anlaması ve cevap vermesi Siri’nin ne kadar mucize bir buluş olduğunu göstermektedir.
  2. Tesla: Yapay zekânın otomobil sektöründe kullanılmasının en mükemmel örneğidir. Tesla kendi kendini kullanma (self-driving) ve müthiş bir tahmin, sensör, riskleri tanıma gücü inanılmaz bir teknolojik inovasyondur.
  3. Cogito: Müşteri destek hizmetleri açısından çok önemli bir yapay zekâ örneğidir. Makine öğrenmesinin veri bilimi ve davranış bilimi ile entegre olduğu bir çalışmanın ürünüdür. Milyonlarca müşteri ile temas, milyonlarca sesli arama ya da müşteri ile sesli iletişim bir insanın ya da birden fazla insanın yapamayacağı gerçek zamanlı (real time) müşteriye destek hizmetidir.
  4. Netflix: Eğlence-sinema sektöründe özellikle popüler içerik ya da öneri getirebilen bir hizmettir. Müşterinin/kişilerin taleplerini, tercihlerini, reaksiyonunu, ilgilerini ve davranışlarını analiz etmek suretiyle tavsiyelerde bulunabilmektedir. Söz konusu bu yapay zekâ teknolojisi geçmiş tercihlerinizi ve eğilimlerinizi doğru analiz ederek, yeni öneriler sunabiliyor.
  5. Pandora: Müzik sektöründe çok popüler olan pandora, müziğin DNA’sı olarak tanımlanmakta, insanlara sadece güncel, popüler müzik değil insanların daha önce dinlemedikleri ya da farkında olmadıkları sistemin analiz ettiği farklı seçenekleri de sunmaktadır. Pandora çok iyi bir dijital teknoloji olarak kabul edilmektedir.
  6. Nest (Google): Çok başarılı bir yapay zekâ ürünüdür. Davranışsal algoritma programları ile özellikle enerji tasarrufu konusunda yardımcı oluyor. Evde kimse yoksa farklı fiziki mekan, dış ortam, işyerinden kısacası uzaktan enerji tasarrufunu dijital ortamda sağlıyor. Alternatif enerji çözümleriyle de para tasarruf ettiriyor.
  7. Boxever: En iyi müşteri deneyimini yaşatmak için kişiye birçok alternatif ya da geniş seçenekler sunabilen akıllı makine öğrenmesi teknolojisidir. Başta, seyahat/ gezi sektörü olmak üzere ulaşımda ya da kişisel hareketlilik açısından gelecek planlarınızı yönlendirmede birçok segment, birçok kanal ile ilgili kişiselleştirilmiş  enformasyon ile yardımcı oluyor.       
  8. Flying Drones: : 3D model sensör ve video kamera sistemi algoritma rehberi ile nereye ve nasıl gideceğini bilen bir teknolojidir. Drone lojistik alanında ürün gönderme, video yapma ve haber raporlamada da yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.
  9. Echo: Amazon firmasının çok devrimci bir inovasyonudur. Enformasyon bulma, toplantı düzenleme, alış veriş yapma, uzaktan ışıkları kontrol etme, ışıkları açma-kapama, termostat kullanma, sorulara cevap verme, sesli kitap okuma gibi birçok fonksiyonu icra eden olağanüstü bir yenilikçi üründür.
  10. GE, Siemens, Hitachi, google health care AI based technolgies: Özellikle son yıllarda elektronik kayıt, takip, veri depolama, veri analizi ve  teşhislerde  kanser, göz (Google DeepMind), ilaç geliştirme, radyoloji, CT-MR taramalarını okuma, dijital röntgen,  depresyonu tanıma, robot doktor asistanı, sağlık sektörü için Chatbot gibi birçok yapay zekâ ve robotbilimi uygulaması yaygınlaşmaktadır.    
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.