Ticari iletişimi, hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını, elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler ile elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımları düzenlemek adına 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ihdas edilmiştir.

Kanun’un 13. maddesinin verdiği yetkiye istinaden hazırlanan yönetmelik her ne kadar uzun süredir yürürlükte olsa da 04.01.2020 tarihli ve 30998 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükte bulunan mevzuatta birtakım değişiklikler yapılarak, hizmet sağlayıcıların sisteme onaylı alıcı listelerinin 01.09.2020’ye kadar aktarılması için süre tanınmıştır.

Ancak Yönetmeliğin geçici 2.maddesinde yeniden bir düzenleme yapılarak 28.08.2020 tarihli Resmi Gazete’de de yayımlanmıştır. Buna göre; Bu Yönetmelik kapsamında alınan onayların hizmet sağlayıcılar tarafından İYS’ye aktarılması süresi 1.12.2020 tarihine kadar uzatılmıştır.  

Yönetmelik hükümlerindeki değişiklikler incelenmeden önce ticari elektronik ileti ve Kanun’un bize kazandırdığı kavramlara değinmekte fayda olacaktır. Kanun, “ticari elektronik ileti” kavramını “telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler” olarak tanımlamıştır. Hükmün lafzından da anlaşılacağı üzere yasa koyucu bu kavramı kesin ifadeler ile sınırlamamış, hızla gelişen teknolojiye uygun olarak örnekleme yöntemi ile ucu açık bırakılmıştır.

Kanun; alan adları ve elektronik posta adresi dışında, mesleki veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi “ticari iletişim” saymakla birlikte elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri de “hizmet sağlayıcısı” olarak adlandırmıştır.

Yapılan düzenlemeler

Kanun gereğince bir hizmet sağlayıcısı, ancak alıcı kişinin elektronik ortamda ya da ıslak imzalı olarak fiziki şekilde önceden onayını almış olmak kaydıyla ticari elektronik ileti gönderebilecektir. Yönetmelik, 6. Maddesinde ticari elektronik iletilerin alıcılara gönderilmesinde onay gerektirmeyen durumları düzenlenmiştir. Bu kapsamda;

  • Alıcının kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla iletişim bilgilerini vermesi hâlinde, temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik gönderilen,
  • Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat veya benzeri durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletiler ve hizmet sağlayıcıya ilgili mevzuatla getirilen bilgi verme yükümlülüğü durumlarına ilişkin gönderilen,
  • Tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen,
  • Sermaye piyasasına ilişkin mevzuat uyarınca aracılık faaliyetinde bulunan şirketlerce müşterilerine bilgilendirme amaçlı gönderilen, ticari elektronik iletiler bakımından onay alınması şartı aranmamaktadır.

04.01.2020 tarihli değişiklik ile birlikte yönetmelik, ticari elektronik iletilerin yönetimi ve kontrolünü sağlamak amacıyla Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi (İYS) kurulmasını ve buna dair esasları düzenlemiştir. İlgili yönetmelikte İYS; “Ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistem” şeklinde tanımlanmıştır. İYS, ticari elektronik iletilere ilişkin onay ve ret kayıtlarının tutulması ve şikâyet süreçlerinin yürütülmesine olanak sağlamaktadır.

Yönetmelik’in 5. maddesi, ticari elektronik ileti gönderecek hizmet sağlayıcıların İYS sistemine kaydolarak hâlihazırda alıcılardan almış oldukları onayları İYS’ye aktarmakla yükümlü kılmış ve İYS üzerinde onay kaydı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilmesinin önüne geçmiştir. Her ne kadar tacir ve esnaflara gönderilen ticari elektronik iletiler onaya tabi olmasa da bu alıcıların iletişim adreslerinin İYS sistemine kaydedilmesi ve ileti gönderilmeden önce tacir ve esnafların ret haklarını kullanıp kullanmadıklarının denetlenmesi gerekmektedir.

Reddetme hakkı

Henüz aktif olmasa da İYS, ilerleyen günlerde ticari elektronik iletilerin alıcıların açısından da kullanımına sunulacaktır. Bu sayede alıcılar İYS sistemine giriş yaparak ticari elektronik ileti onayı vermiş oldukları hizmet sağlayıcıları görüntüleyebilecek, yeni bir hizmet sağlayıcıya onay verebilecek ya da reddetme hakkını kullanma imkânına sahip olabilecektir.

28 Ağustos 2020 tarihli ve 31227 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik’in geçici 2. maddesi alıcılar açısından son derece önemli bir yükümlülük getirmiştir. Hizmet sağlayıcılar tarafından onayların 1.12.2020 tarihine kadar İYS’ye aktarılması akabinde alıcılar, bu onayları 16.01.2021 tarihine kadar kontrol etmelidir. Alıcılar, her ne kadar İYS’de kayıtlı onaylarını dilediği zaman reddetme hakkına sahip olsa da 16.01.2021 tarihine kadar İYS’ye kayıtlı onayını reddetmeyen bir alıcıya, hizmet sağlayıcı tarafından gönderilen ticari elektronik iletiler onaylı kabul edilecektir. Bakanlık, bu tarihleri hizmet sağlayıcıların niteliği ile ticari elektronik ileti onay sayılarının büyüklüğünü göz önünde bulundurarak altı ay ertelemeye yetkili kılınmıştır.

Getirilen yeni düzenlemeler ile birlikte Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi, alıcıların onay ve ret işlemlerini gerçekleştirebilmeleri, kayıtlarının tutulması ve şikâyette bulunabilmelerini sağlayan şeffaf bir ortam öngörmektedir. Yönetmelik, ticari elektronik iletilerle ilgili düzenlemelerde önemli değişiklikler içerdiğinden ve bununla birlikte mevzuata aykırılık halinde birtakım müeyyideler söz konusu olabileceğinden hizmet sağlayıcıların ve elektronik ticaret ortamını tesis eden aracı hizmet sağlayıcıların güncel değişiklikler kapsamında hak ve yükümlülükleri hakkında bilgi edinmeleri önem arz etmektedir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.