SANAYİDE "ASTRONOMİK FATURA" SENDROMU

Bursa’nın ve Türkiye’nin en güçlü iki OSB’lerinden olan HOSAB ve DOSAB’ın başkanları, sanayicilerin gündeminden düşmeyen YEKDEM konusunda ortak çağrıda bulundu. YEKDEM yükünün hafiflemesi gerektiğini vurgulayan başkanlar, “Fabrikaların kapalı olduğu dönemde bile elektrik faturalarında artış mevcut olduğu görüldü” şeklinde demeç verdi.

SANAYİDE "ASTRONOMİK FATURA" SENDROMU

Bursa’nın ve Türkiye’nin en güçlü iki OSB’lerinden olan HOSAB ve DOSAB’ın başkanları, sanayicilerin gündeminden düşmeyen YEKDEM konusunda ortak çağrıda bulundu. YEKDEM yükünün hafiflemesi gerektiğini vurgulayan başkanlar, “Fabrikaların kapalı olduğu dönemde bile elektrik faturalarında artış mevcut olduğu görüldü” şeklinde demeç verdi.

12 Mayıs 2020 Salı 10:03
SANAYİDE "ASTRONOMİK FATURA" SENDROMU

Tüm dünya ülkelerini kasıp kavurarak ekonomilerinin bellerini büken Covid-19 salgını nedeniyle sanayide üretim önemli ölçüde, elektrik tüketimi ise üretim düşüşüne paralel olarak azaldı. Ancak elektrik faturalarında birim maliyet arttı. Sanayici çarkların dönmediği bu süreçte elektrikte artan yükün hafifletilmesini talep ediyor. Türkiye ve Bursa’nın önde gelen otomotiv ve tekstil sektörü merkezi konuşumdaki Demirtaş OSB (DOSAB)’de, Covid-19 nedeniyle elektrik tüketimi Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 73 azaldı. Tekstilde yurt dışı siparişlerin azalması, otomotivde firmaların üretimine ara vermeleri sebebiyle fabrikalar ya kapandı ya da çok düşük kapasite ile çalıştı. Mart ayında 102 milyon kilovat/saat olan elektrik tüketimi Nisan ayında 27 milyon kilovat/saat seviyesine düştü. Kentin çarkları uzun süredir dönen sanayi bölgelerinden Hasanağa OSB (HOSAB)’de ise elektrik tüketimi yüzde 50’den fazla düştü, ama sistem kullanım-iletim bedeli yüzde 50 arttı. Sanayi camiası adına sözcülük yapan HOSAN Başkanı Ömer Faruk Korun ve DOSAB Başkanı H. Ersan Özsoy, YEKDEM mekanizmasının doğurduğu ekstra maliyet yükü ve faturaların orantısız artışı ile ilgili çözüm çağrısında bulundu.

   

TÜKETİM DÜŞTÜ, BİRİM MALİYET SIÇRADI

DOSAB Başkanı Ersan Özsoy, elektrik enerjisi tüketimindeki düşeşe karşın faturalarda birim elektrik maliyetinin düşmediğini aksine arttığını söyledi. Özsoy, bunun sebepleri konusunda, “OSB’ler EPDK tarafından 1 Nisan 2018’de çıkarılan Son Kaynak Tedarik Tarifesine tabi edildiler. İkili anlaşmalar ya da sözleşmeli tedarik şirketinden temin edilen elektrik enerjisi bedeli Son Kaynak Tedarik Tarifesinde belirtilen formül ile hesaplanıyor. Formül esasında, PTF ve YEKDEM olarak belirtilen iki ana değişken unsura bağlı… PTF, enerji ihtiyacının saatlik durumuna göre EPİAŞ tarafından takip edilerek oluşturulan Piyasa Takas Fiyatı. YEKDEM de Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması. Son Kaynak Tedarik Tarifesinde, elektrik enerjisi maliyeti PTF ve YEKDEM’in toplamından oluşuyor. Bu döneme kadar oluşan birim maliyetin yüzde 80’ini PTF oluştururken, yüzde 20’si YEKDEM’e ait oluyordu. 2020 Nisan dönemi için EPDK tarafından alınan 16.04.2020 tarih ve 9311 nolu karar ile YEKDEM oranı enerji birim maliyetinin yüzde 20’den yüzde 53,82’lere çıkmasına neden oldu. Dolayısıyla son oluşan YEKDEM maliyeti, diğer ana kalem olan PTF maliyetinin üzerinde gerçekleşti. Ayrıca Enerji Bedelinin hesaplanmasında, PTF değerinin her saat için ayrı ayrı oluşması nedeniyle ilgili aya ait enerji bedeli bir sonraki ayın başı olmadan hesaplanamamaktadır. Bu durum, özellikle birim fiyatın ani yükseldiği bu ay gibi olağanüstü dönemlerde, OSB içindeki sanayicilerin ana maliyetini oluşturan elektrik enerjisi bedellerini beklediği oranlardan daha çok olmasını sağlamakta” diye konuştu.

   

SANAYİCİNİN BELİ BÜKÜLECEK

Sanayi kuruluşlarının elektrik enerji maliyetlerinin temel bileşenlerinin birinin TEİAŞ tarafından düzenlenen iletim bedeli olduğunu söyleyen Özsoy, “TEİAŞ ile Sistem Kullanım ve Sistem Bağlantı anlaşmaları esaslarına göre maksimum alış kapasitesi ve ilgili aya ait elektrik enerjisi tüketimlerinin ilgili birim fiyatları ile hesaplanması sonucu belirlenmektedir. Bölgemizden örnek verecek olursak; DOSAB olarak TEİAŞ ile olan anlaşmamızda 187,5 MW olarak belirlenerek imzalanan Sistem Kullanım ve Bağlantı Anlaşması gereği, belirlenen maksimum alış kapasitesi bir yıl içinde 3 defa yükseltilebilirken, düşürme imkânı 3 yılda bir defa ve yapılacak değişikliğin 2 ay sonra kabul edilmesi esasına göre değiştirilebilmektedir. Salgın nedeniyle 2020 Nisan dönemi elektrik tüketimimiz bir önceki aya göre yaklaşık yüzde 72 düşerek 27 milyon kilovat/saat olmuştur.  Bu değer “maksimum alış kapasitesi” değerimizin çok altındadır. Bölgemizin elektrik yükünün tekrar 187.5 megavat seviyesine ulaşıncaya kadar geçecek süre boyunca sanayicimizin yüksek miktarlarda bedeller ödeyeceği aşikardır” şeklinde konuştu.

   

“YEKDEM’DE AYRICALIK TANINSIN”

DOSAB Başkanı Ersan Özsoy, elektrik enerjisindeki artan yüklerin hafiflemesi için beklentilerini ise şöyle anlattı: “Sanayiciler olarak talebimiz, ülkemizde salgının ivme kaybetmeye başladığı ve normalleşme adımlarının atıldığı şu günlerden ekonomik göstergelerinin de normalleşeceği döneme kadar İletim Sistemi Kullanım Bedelimizin, maksimum alış kapasitesinin üzerinden değil fiili çekiş değerimiz üzerinden hesaplanarak düzenlemesi… YEKDEM konusunda da üretim merkezleri OSB’lere özel yeni bir tarife oluşturulması veya YEKDEM bedelinin yayılarak azaltılmasını istiyoruz. Sanayicilerimiz, en azından tükettiği ay başlamadan elektrik fiyatını öngörebileceği bir mekanizmanın kurulmasını bekliyor. Sonuç olarak her şartta üretim yapmaya çalışan sanayimizin bu zor döneminde elektrik enerjisinde de yukarıda belirttiğimiz düzenlemelerle destek sağlanabilir.”

   

KORUN: ADİL DEĞİL

Hasanağa OSB (HOSAB) Başkanı Ömer Faruk Korun, Covid-19 salgını sürecinde sanayinin de önemli yaralar aldığını belirtti. Bölgede pek çok firmanın ya faaliyetini durduğunu veya kapasitesini önemli ölçüde düşürdüğünü belirten Korun, “Sanayinin ayakta kalmaya çalıştığı böylesi zor dönemde, elektrik enerjisinde birim maliyetin artması doğru değil’ dedi. Ülkemizde elektrik enerjisi sektöründe kurulan sistemin, bu tür olağanüstü dönemlerde tüketiciyi korumaya dönük olmadığını belirten Korun, “Olağanüstü durumlar karşısında ortaya çıkan maliyetler, yükler paylaşılmalı. Bizim gördüğümüz tabloda yükün neredeyse tamamı sanayinin üzerinde bırakılıyor. Çünkü, TEİAŞ ile yapılan Sistem Kullanım ve Bağlantı anlaşmasına göre bir tüketim miktarı üzerinden imza atıyorsunuz. Bu miktarı yılda bir kez arttırabiliyor ama düşüremiyorsunuz. Şimdi olağanüstü günlerden geçiyoruz. Elektrik tüketimimiz yüzde 50’den fazla düştü, ama sistem kullanım-iletim bedelimiz yüzde 50 arttı. Yani mevcut durumu göz önüne almayan bir sistem ve bu dönemde adil değil” dedi.

ASTRONOMİK ARTIŞ

Korun, salgın döneminde elektrik birim maliyetinde artış yaratan bir başka etkenin de Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) olduğunu belirtti. Başkan Korun, bu konu hakkında, “YEKDEM, yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi için yenilenebilir enerji üretimi yapan santrallere verilen alım garantisi mekanizması. OSB’lerde Son Kaynak Tarifesine göre elektrik fiyatı hesaplanırken, YEKDEM de önemli bir bileşen. YEKDEM’de verilen alım garantileri genellikle USD üzerinden verilmiştir. Toplam çıkan YEKDEM rakamı toplam enerji tüketimine bölünerek birim enerji için YEKDEM bedeli ortaya çıkıyor. Doların artması ile toplam YEKDEM maliyeti artar, tüketimin düşmesi ile birlikte birim başına düşen maliyet de arttığından YEKDEM’de artış gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda EPDK daha önce 121 TL olarak tahmin ettiği Nisan 2020 YEKDEM birim bedeli tahminini 228 TL olarak revize etmiş böylelikle elektrik maliyetlerindeki YEKDEM kaleminde yüzde 100’e yakın astronomik bir artış olmuştur” açıklamalarında bulundu.

   

HER ŞEY NORMAL DEĞİL

HOSAB Başkanı Ömer Faruk Korun, bölge sanayicilerinin bu dönemde elektrikteki yüksek fatura bedelleri nedeniyle kendilerine şikayette bulunduğunu belirterek, beklentilerini şöyle anlattı: “Olağanüstü şartlardan geçerken, her şey normalmiş gibi hareket edemeyiz. Maalesef elektrik piyasasında böyle bir tablo var. Beklentimiz, ayakta kalmaya çalışan sanayimizin elektrik maliyetinin üzerindeki bu yüklerin ivedi olarak hafifletilmesidir.”

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.