Bu yazımızda OSB yönetim aidatları ile ilgili katılımcılardan gelen yakınmalar dikkate alınarak aidatların hangi kıstaslara göre belirlemesi gerektiği ve yönetim aidatlarında tahsilinde ilamın hükmünün niteliği üzerinde durulacaktır.
   

4562 sayılı OSB Kanunu’nun 16’ncı maddesine göre, yönetim aidatları ve hizmet karşılıklarının müteşebbis heyet tarafından arıtma tesisi işletme masrafları hariç tutularak belirlenecektir.
   

Yönetim aidatları belirlenirken OSB’nin yıllık bütçesinde belirtilen, bölgenin alt yapı ve müşterek hizmetlerine ait tüm masrafların önceki yıla ait kesin hesap da dikkate alınarak katılımcılar tarafından karşılanması esas alınacaktır. Katılımcılar verilen bu hizmetlerden yararlanmadıkları gerekçesi ile belirlenen yönetim aidatı ödemelerinden kaçınamayacaktır.
   

Peki nedir bu bölgenin altyapı ve müşterek hizmetlerine dair masraflar?  

Bunlara birkaç örnek vermek gerekirse; huzur hakkı giderleri, personel giderleri, demirbaşlar alımları, ödenecek vergi ve fonlar, güvenlik hizmetleri, bakım onarım kapsamında yapılan yatırımlar, yapılmakta olan alt yapı yatırımları vb. gibi yönetim aidatı hesaplaması içine dahil edilebilecek niteliktedir.
   

İlam hükmündeki yönetim aidatlarına karşı yargı yolu açık olup yönetim aidatına ilişkin müteşebbis heyet kararlarının iptali mümkündür.

OSB’ler yönetim aidatı hesaplamasında, bazı OSB’lerin önceki yıla ait kesinleşen masrafları ile cari yıla ait kabul edilen tahmini bütçe giderlerini dikkate almadan parsel büyüklüğüne göre yönetim aidatı belirlediklerine rastlanabildiği gibi parsel büyüklüğü dahi dikkate alınmadan yönetim aidatı belirledikleri görülebilmektedir. Bu noktada OSB’lerce yönetim aidatı belirlenirken dikkatli olunmasında fayda görülmektedir.

Zira geçen yılın kesinleşen hesapları ve onaylanan cari yıl tahmini giderleri esas alınmadan belirlenen yönetim aidatı kararları dayanaktan yoksun olarak doğacağından her ne kadar ilam hükmünde olsa dahi yargı yoluna başvurularak iptal ettirilebilecektir.

Nitekim Anayasa Mahkemesinin 2010/9 Esas, 2011/109 karar numaralı 30/06/2011 tarihli kararında; yönetim aidat kararlarının kesin hüküm niteliği taşımadığı, bu kararlara karşı yargı yoluna başvurulabileceği, müteşebbis heyetçe alınan ilam niteliğindeki kararın yönetim aidatlarının ilamlı icra yoluyla tahsili kolaylaştırmak amacı dışında bir özellik arz etmediğini ortaya koymuştur. 
   

Genel kurulun yönetim aidatlarına ilişkin kararları ilam hükmünde değildir.

Ayrıca 4562 sayılı Kanuna göre sadece müteşebbis heyet şeklinde yönetilen OSB’lerin yönetim aidatları kararlarının ilam hükmündedir. İşletme aşamasında müteşebbis heyetin yerini alan genel kurula geçmiş OSB’lerin bu yöndeki kararlarının ilam hükmünde değildir. Bu noktada da yapılacak düzenlemelerle yönetim aidatları ile ilgili Kanun’daki ilam hükmünün genel kurul tarafından alınan kararlar içinde olmasının sağlanması ya da her iki organ içinde yönetim aidatı alacağının tahsili yönünde kolaylık sağlayan bu hükmün kaldırılması doğru olacaktır. Zira her iki organın esasen görevleri bağlamında birbirinden farkı bulunmamaktadır. 
   

Yönetim aidatları konusunda Kanun’un 16’ncı maddesi ile Yönetmeliğin 23/1-u maddesi uyumlu hale getirilmelidir.

Diğer yandan, 4562 sayılı Kanunda yönetim aidatlarının belirlenmesinde sadece parsel büyüklüğü esas alınmıştır. Ancak OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 23/1-u maddesi ile müteşebbis heyet ve genel kurula yönetim aidatları ve hizmet karşılıklarının parsel büyüklükleri yanında boş, inşaat ve üretime geçme durumları da dikkate alınarak belirleme yetkisi verilmiştir.

Bu düzenlemenin yapılmasındaki amacın organize sanayi bölgelerinde boş ve atıl durumda olan parselleri ekonomiye kazandırmak ve katılımcıların hızlı bir şekilde üretime geçmesini sağlamak amacıyla teşvik edici bir unsur olarak yürürlüğe konulduğu görülmektedir.

 Ancak OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 18/11/2015 tarih ve 29536 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yönetim aidatlarının boş, inşaat ve üretime geçme durumları dikkate alınarak belirleneceği hükmü Danıştay 10. Dairesi tarafından 2017/199 Esas 27/04/2021 tarihli 2021/1969 sayılı kararıyla; dayanağı olan 4562 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi hükmünü aşar nitelikte bir düzenlemeye gidildiği gerekçesiyle iptal edilmiştir. Aynı şekilde düzenlenen mer’i Yönetmeliğin 23/1-u maddesinin de aynı gerekçeyle iptal edilebileceği açıktır.

Yönetmelik hükmü üzerinden ziyade 4562 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinde katılımcıların üretime geçmelerini teşvik edici düzenlemelerin yapılmasında fayda görülmektedir.
   

Sonuç olarak; OSB’lerce yönetim aidatları belirlenirken geçen yıl kesin hesapları ile cari yıl kabul edilen gider bütçesi esas alınarak belirlenmesinin, aksi halde bu yöndeki kararların yargıya intikal ettirilerek iptal edilebileceğinin bilinmesinin,  

Her ne kadar şu anda mer’i de olsa yönetim aidatlarının boş, inşaat ve üretim durumuna göre ölçülü olarak belirlenebilecek olsa da, yönetim aidatları konusunda 4562 sayılı Kanun ile OSB Uygulama Yönetmeliği arasındaki uyumsuzluğun OSB Kanunu üzerindeki çalışmalarda mutlaka dikkate alınmasının, yönetmelikteki gibi sanayi parselleri üzerinde üretimi teşvik edici şekilde düzenleme yapılmasının,

Kanun’un 16/2. maddesi ile müteşebbis heyeti bulunan OSB’lerde tahsili kolaylaştırıcı nitelikteki ilam hükmü varken belli bir aşamadan sonra müteşebbis heyet yerine geçen ve görevleri bağlamında birbirinden farkı bulunmayan genel kurul şeklinde yönetilen OSB’lerin yönetim aidatı kararlarına da ilam hükmü tanınmalı ya da her iki organ için de böyle bir ayrıcalığı ortadan kaldırılacak şekilde daha adil bir düzenleme yapılmasının

faydalı olacağı değerlendirilmektedir.

NOT: Bu yazıda belirtilen görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılmaz.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.