Bir önceki yazımda, organize sanayi bölgelerinde (OSB), yapılaşma sürelerinin uzatılması talebinde, OSB yönetim kurulunun takdir yetkisini nasıl kullanması gerektiği ve sınırları üzerinde durulmuştu. Bu defa, takdir yetkisinin sınırlarını belirleyen en temel unsurlardan “makul sebepler” üzerinde durulacaktır.

Makul sebepler, görece sübjektif bir kavram olması sebebiyle her somut olaya ve kişiye göre farklı değerlendirilmesi mümkün olmakla birlikte, yine de yatırımcılar ve OSB’ler bakımından ortak yönleri bulunmaktadır. Süre uzatılması taleplerinin değerlendirilmesi noktasında talepte bulunan katılımcı ve OSB tarafından makul sebeplerin mümkün olduğu ölçüde somutlaştırılması gerekir.

Makul sebeplerin somutlaştırılması yapılırken; süre talebinde bulunan katılımcının yatırımını tamamlayarak üretime geçilmesi konusundaki geçmişteki iradesi ve bunun sürdürdüğünü gösteren/ kanıtlayan faaliyetlerinin mevcut olup olmadığı ile yatırım yapılmasını olumsuz etkileyen dışsal sebeplerin OSB yönetim kurulu tarafından değerlendirme konusu yapılması gerekir.

Bu çerçevede;

1) Yapı ruhsatının süresi içinde ve/veya taahhüt edildiği tarihte alınmış olması,

2) Tesis inşaatının temel seviyesinde veya üzerinde gerçekleşmesi,

3) OSB’ye karşı ödeme yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirilmiş olması,

4) OSB’de gerçekleştirilecek yatırımın teşvik belgeli olması,

5) İlk aşama yatırım süresi içerisinde (md:60/1) yatım süre ve şartlarının uzatılması talebinde bulunarak yatırımın tamamlanması konusunda basiretli bir tacir gibi davranma sorumluluğunun yerine getirilmiş olması vb. sebepler, süre verilmesi bağlamında olumlu makul sebepler; yine yatırım döneminde; 1) Döviz kurunda beklenmeyen artışlar ve uzun dönemli kur istikrasızlıkları, 2) Ekonomik belirsizlikler, 3) Yatırım maliyetlerindeki artışlar, 4) Altyapısı tamamlanmamış alanda tahsis yapılmış olması ve 5) Salgın hastalık ve benzeri diğer haller, katılımcının yatırım yapmasını olumsuz etkileyen dışsal makul sepeler kapsamda kabul edilerek OSB’ler tarafından süre verilmesi mümkündür.

Bu sebeplere, her somut olay çerçevesinde başka makul sebepler de eklenebilir. Örneğin:

1) yatırımcının ticari faaliyetleri nedeniyle önemli tutarda alacağından yoksun kalması veya alacağın vadesinde tahsil edilememiş olması nedeniyle planlanan yeni yatırımın gerçekleştirilmesi belirli bir süre imkânsız hale gelebilir;

2) Yine gerçek kişi katılımcı veya tüzel kişi katılımcı adına yatırım kararı veren gerçek kişinin, yatırım süreçlerini olumsuz etkileyen ciddi sağlık sorunu yaşamış olması ve benzeri sebepleler, makul sebepler olarak kabul edilebilir.

Yatırım süresinin uzatılması talebinin hukuken haklı ve geçerli bir gerekçe gösterilmeksizin kabul edilmeyerek tahsisin iptal edilmesi, yukarıda açıklanan veya katılımcı tarafından bildirilen “makul sebepler”in; ya hiçbir şekilde değerlendirme konusu yapılmadığı ya değerlendirmede hataya düşülmüş olduğu ya da bir özel hukuk tüzel kişisi olan OSB’nin yetkili organı yönetim kurulunun, hak ve yetkilerini (takdir yetkisini) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 2’nci maddesiyle korunun dürüstlük kuralına aykırı kullanıldığı, dolayısıyla bu da takdir yetkisinin hukuka ve kamu yararına uygun kullanılmadığı anlamına gelir.

Belirtilen hangi gerekçeyle olursa olsun yatırımcıların süre uzatılması talebinin kabul edilmeyerek, tahsis iptaline karar verilecek olması; Ülkemizin kalkınma ve sanayileşme politikalarına, bu politikaları gerçekleştirme aracı OSB’leri düzenleyen 4562 sayılı Kanun’un genel ruhuna ve OSB Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesine ve bu maddeyle korunan amaca uygun düşmeyecektir.  

Yukarıda açıklanan ve her somut olayda olası diğer makul sebepler, kamu yararına ve OSBUY’un 60’ıncı maddesine uygun bir şekilde değerlendirme konusu yapılmadan, katılımcının süre uzatılması talebi kabul edilmeyerek tahsisin iptaline kara verilmesi halinde, yatırımcı tarafından tahsisin iptali kararının kaldırılması/iptali ve/veya bedelsiz tahsis söz konusu olduğu durumlarda yeniden tahsis yapılmış ise yeni tahsis sahibiyle birlikte, OSB’ye karşı sebepsiz zenginleme hükümlerine göre alacak davası açılmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.