4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinde, OSB doğal gaz dağıtım şebekesi kurulması ve işletilmesi yetkisi ve sorumluluğu OSB’lere verilmiştir. Bu düzenlemeye uygun olarak 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nda, mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle katılımcıların/sanayicilerin doğal gaz ihtiyacını karşılayan OSB’ler kullanıcı birliği olarak tanımlanmış, yine aynı Kanunda, dağıtım şirketi veya toptan satış şirketi ile doğal gaz alım-satım sözleşmesi yapma serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişiler serbest tüketici kabul edilmiştir. Kullanıcı birliği kabul edilen OSB’lerin doğal gaz tedariki, bölge içerisinde dağıtımı ve katılımcılarına satışı piyasa faaliyeti sayılmadığından lisans alamdan faaliyette bulunabilmektedir.

Doğal gaz dağıtım şebekesini yapmış doğal mevzuatına göre kullanıcı birliği olan serbest tüketici kabul edilen OSB’ler, BOTAŞ’ın “Doğal Gaz Perakende Satış Tarifesi ve Fiyatları” cetvelinde açıklanan fiyatlardan tek saat üzerinden satın aldığı doğal gazı, dağıtım şebekesi üzerinden katılımcılarına dağıtımını ve satışını yapmaktadır. Aralık 2021 dönemi doğal gaz tüketimleri, BOTAŞ’ın tarife cetvelinde yer alan, yıllık tüketimi 300.000 Sm³ üzerindeki abonelere uygulanan KADEME-2 Başkent07 tarifesinden Başkent Doğalgaz Dağıtım GYO. AŞ. tarafından OSB’lere fatura edilmiştir.

BOTAŞ tarafından uygulanan tarife tipleri, abonelerin doğal gaz tüketim miktarlarına göre belirleniyor olması sebebiyle OSB’lerde yer alan sanayicilerin tarifesi, ilgili OSB’ye tek sayaç üzerinden verilen OSB’nin tüm sanayicileri yıllık toplam tüketimi baz alınarak belirlenmektedir. Buna mukabil OSB dışında yer alan sanayicilerin tarifesi ise ayrı ayrı yıllık tüketimleri üzerinden münferiden belirlenmektedir. Dolayısıyla bazı sektörler hariç büyük çoğunluğunun yıllık tüketimi 300.000 Sm³ altında kalmaktadır.

Aralık 2021 dönemi KADEME-2 Başkent07 tarifesi uygulamasında; bir katılımcının münferiden yıllık tüketimi değil OSB’de bulunun tüm sanayi işletmelerinin yıllık tüketim toplamı miktarı baz alındığından sanayicilerin 2021 Aralık ayındaki tüketimleri için yılın ilk dokuz aylık tüketim ortalamasının yüzde 60’ına kadar olan kısmına 4,35 TL/Sm³, yüzde 60’ının üzerindeki kısmına ise 6,53 TL/Sm³ satış fiyatları uygulanmıştır.

Ayrıca BOTAŞ tarafından 31.12.2021 tarihinde yayımlanan tarife cetvelinde, Ocak 2022 dönemine ait sanayi doğal gaz birim fiyatlarının yüzde 50 zamlı olarak uygulanacağı açıklanmıştır. Böylece 1 Ocak 2021’den bu yana son bir yıl içinde sanayi doğal gazındaki fiyat artışı yaklaşık yüzde 200’e ulaşmıştır. 31.12.2021 tarihinde yayımlanan tarife duyurusunda; Ocak 2022 döneminde de KADEME-2 Başkent07 tarifesinin uygulamaya devam edileceği, buna göre OSB sanayicilerinin Ocak 2022 döneminde tükettikleri gaz miktarının yüzde 60’ına kadar olan kısmına 6,45TL/Sm³, yüzde 60’ının üzerindeki kısmına ise 9,68 TL/Sm³ fiyatları uygulanacağı bildirilmiştir.

Yüksek fiyat artışına ve tüketim miktarına bağlı zamlı tarife uygulamasına, bir de tek sayaç üzerinden satın aldığı doğal gazı mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle katılımcılarına veren OSB’lerde tüketim miktarına bağlı farklı tarife uygulaması eklenince OSB sanayici tarafından üretimin nasıl sürdürüleceği düşünülmeye başlanmıştır.

Öte yandan BOTAŞ’ın Aralık 2021 döneminde uyguladığı tarife sistemine göre; OSB dışında faaliyette bulunan ve yıllık tüketimleri 300.000Sm³’ün altında olan sanayi işletmelerinin Kademe-1 Başkent01, Başkent02 ve Başkent03 tarifeleri üzerinden 1,769096 /1,936722TL/Sm3 fiyatlarıyla OSB içindeki sanayi işletmelerine göre çok daha ekonomik koşullarda doğal gaz aldığı ve Ocak 2022 döneminde de almaya devam edeceği görülmektedir.

Aralık 2021 dönemi uygulaması bir örnekle açıklanacak olursa; Aralık/2021 dönemi tüketimi 22.336,36 Sm3, ilk dokuz aylık ortalama tüketimi 8.470,30S m3, yıllık toplam tüketimi 121.446,7 Sm3 olan bir sanayici Kademe-2 Başkent07 tarife kademesiyle işlem yapıldığında; KDV dahil fatura tutarının = 5.082,18m3 x 4,35 + (22.336,36 Sm3- 5.082,15 Sm3) x 6,53 x1,18= 159.037,15.-TL olduğu, aynı katılımcının OSB dışında faaliyette bulunması durumunda ise KDV dahil fatura tutarı = (22.336,36 Sm3 x 1,769096) x 1,18= 46.627,90.-TL olduğu görülmektedir. Bu durum OSB’lerde faaliyette bulunan sanayiciye, OSB’ler dışında faaliyette bulunan sanayiciye göre 3,40 kat daha yüksek fiyattan doğal gaz satışı yapıldığını/yapılacağını göstermektedir.

Kullanıcı birliği OSB’lerde faaliyette bulunan sanayi işletmeleri aleyhine sonuç doğurmayacak şekilde tarife düzenlemesi yapılması mümkün iken bunun yapılmayıp, aksine eşitsizliğe ve adaletsizliğe yol açan bu tarife düzenlemesi ile mülkiyetindeki dağıtım şebekesiyle katılımcıların/sanayicilerin doğal gaz ihtiyacını karşılayan OSB’lerin doğal gaz dağıtım şebekelerini dağıtım şirketlerine devretmek zorunda kalması mı amaçlanıyor diye düşünmemek elde değil.

Bu tarife farklılığı, OSB’lerde ve bu bölgeler dışında faaliyette bulunan sanayi işletmeleri arasında eşitsizliğe yol açmış ve adil olmayan bir uygulama ortaya çıkarmıştır. Aynı zamanda devlet eliyle OSB sanayi işletmeleri aleyhine haksız rekabet yaratılmıştır.

Ülkemizde devlet politikası olarak yatırımların, üretimin, istihdamın ve ihracatın arttırılması temel hedefi dikkate alındığında; kalkınmanın ve kayıtlı ekonominin temel dinamiklerinden olan OSB’lerin ve OSB’lerdeki işletmelerin üretim maliyetlerinin artırılarak rekabet yeteneğini olumsuz etkileyen böyle bir tarife farklılığının OSB’ler ve OSB sanayicileri tarafından kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmektedir.

Ayrıca diğer sanayi işletmelerinde olduğu gibi OSB’lerdeki işletmelerde de doğal gaz tüketimi doğrudan veya dolaylı üretim maliyetlerini etkileyen en önemli girdilerden biridir. Düzenleyici ve sağlayıcı kamu idarelerine olan güven ve istikrar çerçevesinde, OSB’lerde bulunan sanayi işletmeleri, diğer maliyet girdileriyle birlikte mevcut doğalgaz fiyatlarını da esas alarak üretim maliyet analizlerini yapmakta ve bu maliyetler üzerinden ileriye yönelik taahhütlere girmektedir. Böyle bir tarife farklılığının, OSB’lerde faaliyette bulunan sanayi işletmelerinin taahhütlerini yerine getirmesini ve uluslararası rekabet yeteneğini olumsuz etkileyeceği açıktır.

OSB’ler ve katılımcı sanayiciler, OSB’lerdeki sanayi işletmeleri bakımından getirilmiş olan farklı doğal gaz fiyatı uygulamasına dair tarife cetvelinin bir daha gözden geçirilerek geri alınması suretiyle OSB sanayi işletmeleri ile OSB dışı sanayi işletmeleri arasındaki eşitsizliğin, adil olmayan uygulamanın ve devlet eliyle yol açılmış olan haksız rekabetin sonlandırılmasını ve sorunun çözülmesini beklemekte, bu çerçevede OSBDER’in, OSBÜK’ün ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının gerekli çabayı göstereceğine inancı tamdır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.