Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğini (OSBUY) yaptığı değişikliklerle yeniden yürürlüğe koydu. Yeni Yönetmelik 02 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlandı.

Bu Yönetmelikle, düzenleme tekniği bakımından çok konuşulan ancak bir türlü yapılamayan sadeleştirme yapıldığı ve mükerrerliklerin önemli ölçüde giderildiği söylenebilir. Mümkün olduğunca kural ekonomisine uyulduğu, bu kapsamda; birleştirilen, yeri değiştirilen ve kaldırılan hükümler olduğu görülüyor. Kapsamlı yeniden düzenleme nedeniyle OSBUY’un öğrenilmesi zorlaşmış olsa da, bir süre sonra hangi maddenin neyi düzenlediği kavranacaktır.

Yönetmeliğin yeniden düzenlenmesi sistematiğin de yeniden ele alınmasına olanak sağlamıştır.  Her OSB, yer seçiminden başlayarak tüm unsurlarıyla gerçekleşip işletme aşamasına geçinceye kadar bir projedir ve bu proje; bazen eş zamanlı bazen birbirini takip eden ardışık idari, iktisadi ve teknik iş veya işlem süreçleri bileşkesinden oluşmaktadır. Yeni Yönetmeliğin OSB projesinin gerçekleşme /iş süreçlerine uygun bir sistematikle düzenlenmiş olması isabetli olmuştur.

Yeni OSBUY metninde bazı değişikliklere de yer verilmiştir. Bu değişiklikler ile OSB’lerin bazı sorunlarının çözülmesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır. Yeniden düzenleme ve değişikliklerin yeni problemlere yol açıp açmadığı, süreç içinde uygulamayla ortaya çıkacaktır. Uygulayıcıların dikkatine sunulması amacıyla, bu yazıda, OSBUY ile getirilen değişikliklerden bazıları üzerinde kısaca durulacaktır.

OSBUY’un 13 üncü maddesi ile; ilk genel kurul şartları oluştuğu halde toplantı çağrısının yapılmaması durumunda, çağrının denetim kurulu ya da Bakanlık tarafından yapılacağı, yine benzer şekilde olağanüstü genel kurul yapılmasına ilişkin başvurunun yönetim kurulunca yerine getirilmemesi halinde, çağrıyı yapanların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan toplantıya çağrı izni alabileceği düzenlenmiştir. Yapılan bu düzenlemeler ile şartları oluşan genel kurulu toplantıya çağırmamanın etkisiz bırakılması amaçlanmıştır. Yine aynı maddede; OSB’yi olağanüstü genel kurul toplantısına çağırmada aranan 1/10 toplam katılımcı sayısı, ¼ olarak değiştirilmiş, böylece olağanüstü genel kurul toplantı çağrısı zorlaştırılmıştır.  

Katılımcıların genel kurulda temsilini yeniden düzleyen OSBUY’un 19 uncu maddesinde; tüzel kişi katılımcının gerçek kişi temsilcisinin OSB genel kuruluna katılmasında ve organ üyeliğine seçilmesinde aranan önceki Yönetmelikteki farklılık giderilmiş ve bu çerçevede; tüzel kişi temsilcisi gerçek kişilerin genel kurula katılabilmesi için temsil ettikleri tüzel kişinin yılı içinde alınmış ticaret sicil tasdiknamesini genel kurulda ibraz etmeleri yeterli görülmüştür.

Bölge müdürlüğü personelinin pozisyonlarını onaylamak, personelin niteliği, atanması ve azli ile ilgili prensipleri belirlemek, OSBUY’un 23 üncü maddesiyle müteşebbis heyetin ve genel kurulun görev ve yetkileri arasında sayılmış olması nedeniyle, önceki Yönetmelikte ayrıntılı bir şekilde yer alan bölge müdürünün ve bölge müdürlüğü personelinin nitelikleri bu defa düzenlenmemiş, OSB’lere bırakılmıştır.

Yönetmeliğin 54 üncü maddesi ile; ihtisas OSB'lerde, faaliyetleri sonucu açığa çıkan atıklardan enerji elde edilmesi amacıyla ihtisas konusu dışında tesislerin kurulabileceği ve yine aynı madde ile OSB’ye ve katılımcılara kendi ihtiyaçları için güneş ve rüzgârdan enerji üreten tesisler kurabilmesi olanağı getirilmiştir.

Diğer önemli bir değişiklik de, OSB’lerde arsa tahsisini düzenleyen 55 inci maddede yapılmıştır. Bu madde; spekülatif amaçlı arsa tahsis ve satışın önlenmesi amacıyla arsa tahsisinin onaylı parselasyon planına göre altyapısı tamamlanmış alanlarda yapılmasını düzenliyor. Altyapısı tamamlanmamış alanlarda da onaylı parselasyon planına göre, tahsis mümkün, ancak katılımcının yapı ruhsatı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı sürelerine uyacağına muvafakat vermesi gerekiyor. Bu önemli bir değişiklik. Bu düzenleme, tahsisin altyapısı tamamlanmış alanlarda yapılacağını dolayısıyla tahsise bağlı yapı ruhsatının hangi şamada alınacağını, bunun bir sonucu olarak ruhsat sürelerin de ne zaman işlemeye başlayacağını belirliyor. OSB’lerde arsa tahsisi, kapsamlı ve önemli bir konu olduğu için ayrı bir yazı konusu olarak değerlendirilecektir.

Madde; tahsisi veya satışı yapılmamış parsellerin OSB internet sitesinde sürekli güncel olarak yayımlanmasını ve yayımlamayan OSB yönetim kurulunun görevini yerine getirmemiş sayılacağını hükme bağlanıyor. Bu düzenlemeyle tahsisi veya satışı yapılmamış parsellerin kamuyla paylaşılarak arsa tahsis ve satışlarının spekülatif amaçla yapılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Aynı madde; arsa tahsis talebinde bulunan kişinin yazılı başvurusundan başlayarak tahsis sözleşmesinin imzalanmasına kadar geçen sürecin esas ve usul belirlenmiş, böylece; tahsis taleplerinin sürüncemede kalması önlenmiş, talep sahibine hak sahibi olması konusunda bir an önce karar vermesi zorunluğu getirilmiş ve belirsizliğe son verilmiştir. Bu maddeyle getirilen bir diğer değişiklik de; OSB’nin teknik alt yapı hizmetleri için ihtiyaç duyulan altyapı ve üstyapı tesislerini yapacak kamu veya özel kurum ve kuruluşlara, bu tesislerde mülkiyet devri gerekmesi halinde, ihtiyaç olan arsanın mülkiyetinin de bu kurum ve kuruluşlara devredilebilmesine olanak sağlanmış olmasıdır.

OSBUY’un 58 inci maddesine eklenen yedinci fıkrası; OSB sınırları içerisinde yer alan ve OSB mülkiyetinde bulunmayan taşınmazların mülkiyetinin devri konusunda, istenecek uygunluk görüşünün OSB tarafından en geç otuz gün içinde verilmesini ve bedel alınamayacağını düzenliyor.

Ödemelerin zamanında yapılmamasını düzenleyen OSBUY’un 59 uncu maddesi; arsa tahsis ve satış bedeli, katılımcı veya kiracılardan tahsil edilecek altyapı katılım payları, elektrik, su, atıksu, doğalgaz ve benzeri satış ve hizmet bedeli ödemeleri vadesinde yapılmadığı takdirde, kısa vadeli avans işlemlerine uygulanan faiz oranında gecikme faizi uygulanacağını düzenliyor. Ancak Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi; belirtilen konularda geç ödemelerde uygulanacak gecikme faiz oranını belirleme görev ve yetkisini müteşebbis heyet ve genel kurulu vermiştir. Bu iki madde aynı konuyu farklı düzenlemiş olmaları nedeniyle çelişki oluşturmaktadır. Hangi hükmün uygulanacağı, ayrı bir yazıda inceleme konusu yapılacaktır.

Yeni OSBUY’un getirdiği en önemli değişikliklerden birisi de yapılaşma ve üretime geçme sürelerinde olmuştur. OSBUY’un 60 ncı maddesi ile; tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içinde yapı ruhsatı, yapı ruhsatı tarihten itibaren 2 yıl içinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınması, yani üretime geçilmesi; makul sebeplerin varlığı halinde ise yapı ruhsatı alma süresinin 6 ay, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alma süresinin ise 2 yılı geçmemek üzere yönetim kurulu tarafından uzatılabileceği belirlenmiştir. Yine aynı maddeye göre; uzatılmış işyeri açma ve çalışma ruhsatı süresi içinde inşaata başlanmış olma şartıyla yapı kullanma izni alamamış katılımcıların işyeri açma ve çalışma ruhsatı süresi 1 yılı geçmemek üzere Bakanlık tarafından uzatılabilecektir.

OSBUY’un 65 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; OSB tüzel kişiliği ve OSB'de yer alan tesisler, arıtma veya atık işleme tesislerinin kapasitelerine göre dışarıdan atık temin edebileceği kuralına yer verilmiştir. Bu hükümle, OSB dışından da atık temin edilebilmesi mümkün hale getirilerek arıtma tesislerinin işletme maliyetlerinin aşağı çekilmesi hedeflenmiştir. 

Önceki Yönetmeliğin 117 nci, 124 üncü, 126 ncı ve 127 nci maddeleriyle düzenlenmiş olan çevreye ilişkin birçok konu, yeni OSBUY’un 65 inci maddesi dokuzuncu fıkrasında, ilgili mevzuat hükümlerine yollama da yapılarak çerçeve hüküm olarak yeniden düzenlenmiştir. Buna göre; OSB yönetimleri, katılımcıların faaliyetleri sonucu açığa çıkacak tehlikeli/tehlikesiz atıklar, hava kalitesine olumsuz etki edecek emisyonlar, tıbbi atıklar ve zararlı kimyasallar, gürültü emisyonu, vb. gibi çevre kalitesine zarar verecek kirleticilere ilişkin yürürlükte olan mevzuat hükümlerine ilişkin önlemler aldırmaya yetkilidir. Alınacak önlemlerden kaynaklanan maliyet katılımcı tarafından karşılanır.

Yönetmeliğin 68 inci maddesi ile; OSB alanında oluşan hafriyat toprağının üretildikleri yerde ayrı toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesi OSB’lerin yetki ve sorumluluğuna verilmiştir. Böylece Belediyeler ile OSB’ler arasında yaşanan ‘hafriyat problemi’ konusundaki yetki çözüme kavuşturulmuştur.  

OSBUY’un 76 ncı maddesinin birinci fıkrası ile; Bakanlığın kredi desteği verdiği OSB ihalelerinde uygulanmakta olan geçici ve kesin teminat oranları aşağı çekilmiş, böylece OSB'lerin ihalelerine katılımın artırılması ve rekabet ortamının sağlanması amaçlanmıştır.

Diğer önemli bir değişiklik; Ülkemizin içinde bulunduğu iktisadi koşullar ve yatırım zorlukları değerlendirilmek suretiyle, OSB katılımcısı olup Yönetmeliğin öngördüğü süre içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almamış veya alamamış ve tahsis hakkı iptal edilmemiş katılımcılara, Yönetmeliğin geçici 6 ncı maddesiyle verilen sürelerde yapı ruhsatı alarak yatırım yapmalarına olanak sağlanmıştır. Buna göre; Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde OSB’ye başvurmasıyla OSBUY’un 60 ıncı maddesinde belirtilen ruhsat alma süreleri yeniden işlemeye başlayacaktır. Bu düzenlemeyle bir anlamda tahsis hakkı iptali şartları oluşmuş katılımcılara af getirilmiştir. Bu durumda olan katılımcıların bu fırsatı iyi değerlendirmesi gerekir.   

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.