Günümüzde ticaretle uğraşanlar arasında olsun, tacir olmayan kişiler arasında olsun, yabancı ülke para birimi ile borçlanmak yaygınlaşmıştır. Yabancı para birimi üzerinden borçlananlar borçlarını vade tarihinde ödediklerinde bir sorun çıkmaz.

Ama vadesinde borç ödenmediği takdirde cebri icra işlemi ile karşı karşıya kalırlar. Bu nedenle yabancı para ile borçlananların ve alacaklıların yasal düzenlemeleri öğrenmesi yararlı olacaktır.

Yasal düzenleme:

Borçlar yasasında ki düzenlemeye göre; konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir. 

Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir. (B.K.Md.99)

Poliçenin-bononun, ödeme yerinde rayici olmayan bir para ile ödeneceği şart koşulduğu takdirde, bedeli, vade günündeki değerine göre o ülke parasıyla ödenebilir.

Borçlu, ödemede geciktiği takdirde, hamil poliçe-bono- bedelinin dilerse vade günündeki, dilerse ödeme günündeki kura göre ülke parasına dönüştürülerek ödenmesini isteyebilir.

((Tic. K. Md. 711)

Gerek Borçlar Yasası ve gerek Ticaret Yasası’ndaki düzenlemelere göre, alacaklının seçimlik hakkı söz konusu olmaktadır. Yani alacaklı taraf, alacağının bonoda düzenlenen yabancı para biriminin aynen ödenmesini isteyebileceği gibi, dilerse alacağının ödeme günündeki kura göre ülke parasına dönüştürülerek ödenmesini isteyebilecektir.

Yasalarımızdaki düzenlemeye göre bononun yabancı memleket parası üzerinden düzenlenmesine olanak bulunmaktadır.

Alacaklı yönünden:

Borç vadesinde ödenmediğinde alacaklı, yabancı para alacağı olan asıl alacak için takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işlemiş faiz talep edebilir.

(3095 S.Y. Md.4/a)

Yabancı para alacağı bir kambiyo senedine bağlanmışsa ilke olarak kambiyo senedinde aynen ödeme şartı bulunsun veya bulunmasın, yabancı para alacaklısı, alacağının, vadesinde ödenmemesi halinde, vade veya fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesini talep edebilecektir.

Alacaklı icra takip işlemine başlarken seçimlik hakkını vade veya takip tarihi itibariyle kullanmış ise, sonradan fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesap yapılmasını isteyemez.

Alacaklının yabancı parayı Türk parasına çevirme zorunluluğu yanında yabancı para alacağı için temerrüt faizi talep etmek isterse vade tarihi ile takip tarihi arasında işlemiş temerrüt faizini yine yabancı para olarak hesaplayıp takip tarihindeki kur üzerinden Türk parası olarak talep etmesi gerekir.

Alacaklının takip talebinde yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki kur değeri üzerinden ödeme yapılmasını istemesi halinde Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu  ilgili maddeleri uyarınca vade tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre işlemiş faiz isteyebilir.

Kaynak: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 10.04.2013 tarih ve 2012/12-1072 E. 2013-496 K. Sayılı kararı

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.