Öncelikle burada, düşük ve yüksek tüketimli tüketiciler olarak bir ayrım olduğunu söylemek lazım. 2018 yılındaki durum için konuşacak olursak bir önceki yıl (2017) toplam tüketimi 50 Milyon kilovat saat tüketimi aşan tüketiciler Son Kaynak Tedarik Tarifesi’ne (SKTT)  giriyor. Bu tüketimin altında kalıp Son Kaynak Tarifesi’ne dâhil olan tüketiciler için farklı hususlar vardır. Bu yazıda yüksek tüketimli tüketiciler için konu ele alınacaktır.

Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) fiyatının nasıl hesaplandığına gelelim. EPDK tarafından çıkartılan tebliği incelediğinizde ileri düzey matematik bilmiyorsanız veya piyasa uzmanı değilseniz bu hesabın formülü size oldukça karmaşık gelecektir. Son Kaynak Tedarik Tarifesi’ndeki en önemli iki unsur serbest piyasada oluşan (PTF) Piyasa Takas Fiyatları (arz ve talebe göre belirlenen fiyatlardır) ve YEKDEM Bedeli’dir. YEKDEM Bedeli’ni tahmin etmek oldukça güçtür. YEKDEM; Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması anlamına gelmektedir. Yenilenebilir enerji santralleri üzerinden elektrik üreten santraller her sene YEKDEM’e dâhil olmak üzere başvuru yaparlar. Başvuru sonucunda bu mekanizmadan elektrik üretecek santrallerin üretim kapasitesi belli olur.

Bu santraller üretim kaynaklarına göre dolar kuru üzerinden destek alırlar. Günlük elektrik üretimi ile o günkü dolar kuru ile çarpılarak “YEKDEM Bedeli” hesaplanır. Buraya kadar sorun yok. Sorun olan kısım, bu santrallerin günlük olarak ne kadar üretim yapacaklarını tahmin etmenin zor olmasıdır. Bu santraller üretim koşullarını etkileyen gelişmeler sonucunda az veya çok üretim yapabilecekleri gibi, arızalardan sebep üretimlerini planlanan şekilde yapamayabilirler.

Tekrar YEKDEM Bedelleri’ne dönersek, günlük olarak artan ya da düşen dolar kuru, ödenecek miktarın artmasına veya eksilmesine yol açabilir. Dolar kuru ile yapılan destekler döviz kurundaki dalgalanmalardan çok etkilenirler. Bu hususlar değerlendirildiğinde ay sonunda tüm ülke için ödenecek YEKDEM desteğini sıfır hata ile hesaplamak mümkün değildir. EPDK, YEKDEM ile ilgili referans fiyatlar yayımlamaktadır. Elbette bu fiyatlar da birebir tutmuyor ancak en azından teklif aldığınız lisans sahibi elektrik şirketlerinin sizleri yanlış ve taraflı değerlendirmeler ile yanıltmasını önlemiş oluyorlar. Ancak son dönemlerdeki döviz kurundaki artışlar sonrası EPDK, YEKDEM tahminlerini güncellemedi. Buda referans fiyatlarını piyasa gerçeklerinden uzaklaştırmıştır.

Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ve YEKDEM haricinde oluşacak aktif enerji fiyatına etki edecek üçüncü unsur ise sözleşme imzaladığınız tedarikçiye ödediğiniz kar marjı miktarıdır. Bu marj sabit bir bedel olabileceği gibi yüzdesel oran da olabilmektedir. 2018 yılı içerisinde birbirinden çok farklı fiyatlar gördük. Bu fiyatlar anlaşma koşullarına göre değişmektedir. Dolayısı ile ödenecek kar marjı tedarikçiden tedarikçiye değişecektir. Aynı husus Finansman ve Dengesizlik Maliyetleri için de geçerlidir.

Dengesizlik Maliyetini, tüketeceğiniz elektrik miktarının saatlik olarak doğru tahmin edilememesinden ötürü tedarikçilerde oluşan maliyet olarak açıklayabiliriz. Her gün saatlik ne kadar elektrik tüketeceğinizi söylemenin oluşturduğu “Dengesizlik Maliyeti” her firmaya göre değişecektir. Örneğin sipariş ile üretim yapan bir fabrikanın, belirsizlik yüzünden ne kadar elektrik tüketimi yapacağını önceden söylemesi mümkün olmayacaktır. Oysaki Son Kaynak Tedarik Tarifesi’nde (SKTT) ne kadar elektrik tüketeceğinizi söylemeniz maliyetinizi azaltacak bir unsurdur. Tüketeceğiniz elektrik konusunda yaptığınız saatlik tahminlerde yanılma miktarınız sıfıra ne kadar yakın olursa bu size fiyat avantajı olarak yansıyacaktır. Bir diğer yöntem ise yapacağınız anlaşmada “Dengesizlik Maliyeti”ni tedarikçinize yüklemek olabilir. Ancak bunu yaptığınızda size oluşan maliyetten kurtulamazsınız. Sadece gözle görülmeyen maliyetten kaynaklı bir rahatlama olacaktır. Ancak şu unutulmamalıdır ki, bu maliyeti siz üstlenmediğinizde elektriği daha ucuza mal etmiş olmazsınız. Dengesizlik Maliyeti azaltılabilir ancak sıfır olması mümkün değildir. Bu maliyetin azaltılması ya da kontrollü hale getirilmesi mümkündür. Tüketiminizi yönetebiliyor iseniz bu maliyeti kendiniz üstlenebilirsiniz.

Serbest tüketici günlük saatlik tüketim tahmini çekişi ve saatlik PTF çarpımından oluşan bedeli (GÖP) Gün Öncesi Piyasası’na günlük ödeme peşin yapılır. Dolayısı ile peşin ödeme olmasına rağmen gecikmeli tahsilat yapıldığında oluşan bir finansman maliyetti vardır. Oluşan bu finans maliyeti yapacağınız anlaşmayı etkileyecektir. Ön ödeme yaparak yapacağınız anlaşmada elektrik tedarikçinize ödeyeceğiniz komisyon tutarını düşürebilirsiniz. Mevduat ve kredi faizleri bu haldeyken finansman maliyetini lisans sahibi elektrik şirketinde kalacaksa tedarik anlaşması yaparken ödeyeceğiniz komisyon oranı artacaktır. Son kaynak tedarik tarifesi, YEKDEM ve PTF maliyetleri toplamı üzerinden yüzde 12,8 (2018 için) kâr marjı olarak belirlenmişti. Rekabet, detaylar derken tavan fiyat olarak yüzde 12,8 kâr marjını düşürmeniz olanaklı hale gelecektir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.