4562 sayılı Kanunun 18'inci maddesinin onuncu fıkrası, "OSB’lerde yer alan sanayi parsellerindeki tesislerde bir katılımcı ya da katılımcının kiracısı üretim yapabilir. 6102 sayılı Kanunda tanımlanan hâkim ve bağlı şirketler, geçici 1’inci ve geçici 2’nci madde kapsamında kurulan OSB’lerdeki 1/7/2017 tarihinden önce yapı kullanma izni almış olan tesisler ve geçici 5’inci madde kapsamında kurulan OSB’ler bu fıkrada yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır" hükmünü amirdir.

Bu hükümle, bir sanayi parselinde bir katılımcının yer alacağı kuralı, yasal düzlemde ifade edilmiştir. Bu husus, genel kurulda oy hakkı sahipliği açısından önemlidir. Her bir sanayi parselinin, genel kurulda tek oyla temsil edileceği, tartışmasızdır.

Yine fıkrada, bir sanayi parselinde bir kiracının üretim yapabileceği kuralına yer verilmiştir. Ancak fıkranın ikinci cümlesinde, bu kurala ilişkin olarak oldukça geniş kapsamlı bir muafiyet düzenlemesi getirilmiş ve "kiralama" yoluyla bir sanayi parselinde birden fazla tesisin kurulmasının, birden fazla şirket ve/veya kişinin üretim yapmasının yolu açılmıştır.

Buna göre bir sanayi parseli üzerinde;

  • Katılımcı tek başına üretimde bulunabilir,
  • Hem katılımcı üretimde bulunup hem de muafiyete ilişkin yasal koşulların varlığı halinde kiracısı/kiracıları üretim yapabilir,
  • Katılımcının kiralama yaptığı tek bir kiracı üretim yapabilir ya da yine muafiyete ilişkin yasal koşulların gerçekleşmiş olması halinde birden fazla kiracı üretim yapabilir.

           Belirtmek gerekir ki; kanunda, kiracı sayısına ilişkin herhangi bir kurala ve sınırlamaya yer verilmemiştir.

           Öte yandan; OSB Uygulama Yönetmeliğinin kira ilişkisini düzenleyen 173’üncü maddesinin ilk altı fıkrasında aranan koşulların, her bir kiracı için ayrı ayrı gerçekleşmiş olması gerektiği kabul edilmelidir.

4562 sayılı Kanunun 18'inci maddesinin onuncu fıkrasının birinci cümlesinde hükme bağlanan "OSB’lerde yer alan sanayi parsellerindeki tesislerde bir katılımcının ya da katılımcının kiracısının üretim yapabileceğine ilişkin" kuralın, aynı fıkranın ikinci cümlesinde düzenlenen istisnalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

1-  6102 sayılı Türk Ticaret Kanunda (TTK) tanımlanan hâkim ve bağlı şirketler, bu kuralda yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır.

Buna göre; bir sanayi parseli üzerinde, aralarında TTK kapsamında hâkim ve bağlı şirket ilişkisi bulunan birden fazla şirket, "kiralama" yoluyla üretimde bulunabilecektir.

2- 4562 sayılı Kanunun geçici 1'inci ve geçici 2'nci maddeleri kapsamında kurulan OSB’lerde yer alan ve 01.07.2017 tarihinden önce yapı kullanma izni almış olan tesisler, bu kuralda yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır.

Buna göre;

  • 4562 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olup da Kanunun geçici 1'inci maddesi çerçevesinde intibak işlemlerini tamamlayan OSB'lerde ve
  • 4562 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, mülga 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununun 5 inci maddesinin (r) bendinin (5) numaralı alt bendine göre kurulup yönetilmekte olan (4562 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesi kapsamında bulunan) OSB’lerde

bulunan ve 01.07.2017 tarihinden önce yapı kullanma izni almış olan birden fazla tesis, tek bir sanayi parseli üzerinde "kiralama" yoluyla üretimde bulunabilecektir.

3- 4562 sayılı Kanunun geçici 5'inci madde kapsamında kurulan OSB’ler, bu kuralda yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır.

Bu çerçevede; 4562 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerinde, hiçbir koşula bağlı olmaksızın; bir sanayi parseli üzerinde, "kiralama" yoluyla, birden fazla tesisin üretimde bulunabileceği kabul edilmiştir.

4562 sayılı Kanunun 18'inci maddesinin onuncu fıkrasının uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkan tabloda; farklı OSB'ler için farklı uygulamaların yapılmasına yol açıldığı, kimi OSB'lerde hiç bir kural aranmaksızın birden fazla kiracının üretim yapmasına izin verilirken, diğer OSB'lerde birden fazla kira ilişkisi kurulabilmesi için hakim ve bağlı şirket ilişkisinin bulunmasının koşul olarak arandığı görülmektedir.

Öte yandan; bu kanuni düzenlemeyle, katılımcının kendi parseli üzerinde kurmasına izin verilmeyen ikinci-üçüncü üretim tesislerinin, bağlı-hâkim şirketi konumundaki kiracısının kurmasına izin verilmektedir. Bu durumun, OSB'den tahsis alıp risk altına giren katılımcının aleyhine olmak üzere, kanuna karşı hile yollarını açtığı değerlendirilmektedir.

Kanun koyucu tarafından bu şekilde farklı uygulamaların kabul edilmiş olmasının ve bu surette Anayasa ile güvence altına alınmış olan eşitlik ilkesine aykırı yasal düzenleme yapılmış olmasının nedeni anlaşılamamaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun "Hâkim ve bağlı şirket" başlıklı 195'inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sıralanan niteliklere sahip şirketler arasında, “hâkim-bağlı şirket ilişkisi” kanun gereği bulunmaktadır.

 

Aynı fıkranın (b) bendinde ise, birbiriyle hiç bir bağlantısı bulunmayan şirketler arasında yapılacak bir "hâkimiyet sözleşmesi" ile bu bağın kurulabileceği kabul edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.195-209) ve Ticaret Sicil Yönetmeliği (m.105-107) hükümleri çerçevesinde sözleşmeye dayalı "hâkim ve bağlı şirket" ilişkisinin kurulabilmesi için;

* İki şirket arasında yazılı bir hâkimiyet sözleşmesi hazırlanması,

* Bağlı şirket genel kurulunun sözleşmeyi onaylaması,

* Sözleşmenin Ticaret Siciline tescil ve ilan edilmesi gerekli ve yeterlidir.

2- 4562 sayılı Kanunun geçici 1'inci ve geçici 2'nci maddeleri kapsamında kurulan OSB’lerde yer alan ve 01.07.2017 tarihinden önce yapı kullanma izni almış olan tesisler, bu kuralda yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır.

Buna göre;

  • 4562 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olup da Kanunun geçici 1'inci maddesi çerçevesinde intibak işlemlerini tamamlayan OSB'lerde ve
  • 4562 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, mülga 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununun 5 inci maddesinin (r) bendinin (5) numaralı alt bendine göre kurulup yönetilmekte olan (4562 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesi kapsamında bulunan) OSB’lerde

bulunan ve 01.07.2017 tarihinden önce yapı kullanma izni almış olan birden fazla tesis, tek bir sanayi parseli üzerinde "kiralama" yoluyla üretimde bulunabilecektir.

3- 4562 sayılı Kanunun geçici 5'inci madde kapsamında kurulan OSB’ler, bu kuralda yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır.

Bu çerçevede; 4562 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş olan küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerinde, hiçbir koşula bağlı olmaksızın; bir sanayi parseli üzerinde, "kiralama" yoluyla, birden fazla tesisin üretimde bulunabileceği kabul edilmiştir.

4562 sayılı Kanunun 18'inci maddesinin onuncu fıkrasının uygulamasına ilişkin olarak ortaya çıkan tabloda; farklı OSB'ler için farklı uygulamaların yapılmasına yol açıldığı, kimi OSB'lerde hiç bir kural aranmaksızın birden fazla kiracının üretim yapmasına izin verilirken, diğer OSB'lerde birden fazla kira ilişkisi kurulabilmesi için hakim ve bağlı şirket ilişkisinin bulunmasının koşul olarak arandığı görülmektedir.

Öte yandan; bu kanuni düzenlemeyle, katılımcının kendi parseli üzerinde kurmasına izin verilmeyen ikinci-üçüncü üretim tesislerinin, bağlı-hâkim şirketi konumundaki kiracısının kurmasına izin verilmektedir. Bu durumun, OSB'den tahsis alıp risk altına giren katılımcının aleyhine olmak üzere, kanuna karşı hile yollarını açtığı değerlendirilmektedir.

Kanun koyucu tarafından bu şekilde farklı uygulamaların kabul edilmiş olmasının ve bu surette Anayasa ile güvence altına alınmış olan eşitlik ilkesine aykırı yasal düzenleme yapılmış olmasının nedeni anlaşılamamaktadır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner78

banner39