2008 ve önceki modern zaman krizleri ekonomi veya finans sistemi tabanlı krizlerdi. Şimdi ise küresel bir sağlık krizinin sektörler ve finansal sisteme sıçrama etkisini gözlemliyoruz. Bu süreçte de teorik olarak açıklaması zor fiyatlamalar gerçekleşiyor. Bu kriz bittiğinde ekonomik modeller ve piyasa varsayımları da eskisinden farklı boyutlara gelecektir.

İnsanlar evde; peki insanlar evdeyken sektörler, şirketler nasıl nakit yaratacak? Bir şirketin ölümü kar edemediği için değil, nakdi olmadığı için gerçekleşir. Şirketleri beyin ölümünden kurtaracak unsur nakit yani... Bu süreçte de birçok sektör Koronavirüs nedeniyle inaktif kaldığı için, nakit yaratma ve ödeme yapma sıkıntısı çekmekteler. İşte bu yüzden FED'in veya diğer merkez bankalarının faiz indirip daha fazla kâğıt almaları tek başına bir anlam ifade etmiyor. Yani bu krizi geleneksel yöntemlerle aşamazsınız. Mali politikalar öngörülebilir sürede gevşek kalmak durumunda...

   

Dolayısıyla sağlık krizi küresel ekonomiler tarafında çok katmanlı olarak hissedilecek ve hissedilmekte... Ekonomideki çarpan etkisini tersine döndürmek zaman alacak, yani birçok ekonomi V tipi bir toparlanma yaşamayacaktır. Bazıları U tipinde, hatta bazıları L tipinde... Mesela petrol ülkeleri bacaklarına sıktılar petrolü 50 USD'den 25 USD'ye getirirken...

   

Hem içeride ekonomideki durgunluğun ve talep eksikliğinin etkilerini, hem de dışarıda özellikle Avrupa'daki ekonomik daralmanın etkilerini görmekteyiz. Mart ayında kısmi olarak görülmüş olan daralma etkisi, Nisan ayında Covid-19 etkisi ile gelen kapanmalarla beraber derinleşmiştir. İhracatta da Avrupa'daki ekonomik durumun Covid-19 etkisiyle bir talep şokunu da beraberinde getirmesi ile beraber daralma gerçekleşmiştir. Bu dönemde tedarik zincirlerindeki aksamadan dolayı lojistik, ulaştırma gibi faktörlerin zorlanması ve dışarıdan girdi getirmenin zorlaşması hem üretim hızında hem de maliyetlerde etkide bulunmuştur. Emtia fiyatlarında düşüş bir maliyet avantajı olsa da, talep şoku nedeniyle bu avantaja dönememekte, aynı zamanda kurların artışı da maliyet avantajını ithal girdi açısından nötrlemektedir.

   

Bunun üretim maliyetlerine etkisini izlemek gereklidir. Korunma tedbirlerinden dolayı üretim bandındaki hızın da arz kaynaklı etkisi fiyatlarda yeni bir denge noktası oluşmasına yol açabilir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.