İnsanlık tarihi, hayatı kolaylaştıran pek çok icadın şekillendirmesiyle gelişiyor. Gözlüğün icadından matbaanın icadına, buharlı makinelerden elektrik motorlarına kadar binlerce icat insanların yaşam kalitesini yükseltiyor. Karmaşık teknolojik buluşlar kadar gündelik hayattan çıkan basit buluşlar da hayatımızı renklendiriyor.

Patent, buluş sahibinin buluş konusu ürünü belirli bir süre üretme, kullanma, satma veya ithal etme hakkı olarak tanımlanıyor. Buluşlar patentle korunuyor. Ticari değer taşıyan buluşların taklit edilmesini engelleyen patentin, sanayiye uygulanabilir olması gerekiyor. Kişileri buluş yapmaya teşvik edip bulunan teknik çözümlerin sanayiye uygulanmasını sağlamak, patent korumasının temel amacı.

İlk patent yemeğe

Tarihteki ilk patent tescili, bazı kaynaklara göre bugün İtalya sınırları içinde bulunan eski Yunan şehri Syboris’te ortaya çıktı. Bir aşçı yeni ve lezzetli bir yemek yaptığında, diğer bütün aşçıların aynı yemeği belirli bir süre boyunca yapmalarının yasaklandığı biliniyor. Buluş sahibi yani o yemeği ilk defa yapan aşçı bu yemeğin kârından faydalanırken, diğer aşçılar bir süreliğine bundan mahrum bırakılmış.

Mucitlere ayrıcalıklı onay belgesi verilmesi uygulamasının Venedik mi, Floransa mı yoksa İngiltere’de mi ortaya çıktığı konusunda kesin bir bilgi yok. Ama 15’inci yüzyılda Avrupa’da patent belgesi verildiği biliniyor. Genel kabul gören ilk patent yasası, Venedik Cumhuriyeti’nin 1474’te kabul ettiği patent yasası. Fakat patentin sistematikleşmesinde ve yasalaşmasında, Sanayi Devrimi’ni ilk gerçekleştiren ülke olması nedeniyle İngiltere’nin öncü bir rol üstlendiği biliniyor.

Anadolu’da patent izleri

Osmanlı İmparatorluğu döneminde ise patentle ilgili gelişmeler “Ahilik” sistemine kadar uzanıyor. O dönemde yeni geliştirilen bir ürüne tekel hakkı veriliyordu. Cumhuriyet dönemindeyse 1965 yılında yürürlüğe giren 551 sayılı “Marka Kanunu” bu alanda atılmış en önemli adım sayılıyor.

Anadolu’da yüz elli yıldan uzun süredir var olan fikri mülkiyet sisteminin öneminin farkında olan Türkiye, bu konuda buluş sahiplerine her tür kolaylığı sağlamaya çalışıyor. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT),  yenilik ekosistemine ve milli teknoloji hamlesine katkı sağlamak amacıyla geçen yıl başlatılan patent ve faydalı model tescil ücretlerindeki indirime bu yıl da devam ediyor.

İndirime devam

Geçen yıl başlatılan patent, marka ve tasarım başvurularıyla ilgili yaklaşık 40 kalemde toplam ücretlerde yüzde 25'e, kurum ücretlerinde yüzde 40'a varan indirim bu sene de sürecek. Patent araştırma ve inceleme raporu ücretleri 100 lira olarak uygulanacak.

Ayrıca patent, faydalı model araştırma ve inceleme raporlarında indirim yapıldı. E-devlet üzerinden yapılacak 10 patent, faydalı model araştırma ve 10 patent inceleme talebi, firmaların 25 patent, faydalı model araştırma ve 25 patent inceleme talebi ile üniversitelerin 100 patent, faydalı model araştırma ve 100 patent inceleme talep ücretleri indirimli olacak.  

Uzun vadede Türkiye sanayisinin atılım içine girmesi için, hem akademinin hem de sanayinin sınai mülkiyet kapasitelerini geliştirecek önlemler alınmalı. Ar-Ge’ye daha çok kaynak ayıran ülkelerin patent sayılarının daha yüksek olduğu gerçeği de göz önüne alınınca, bütüncül yaklaşımla araştırma ve inovasyonun beslenmesi, dolaylı olarak birçok olumlu sonuç doğuracaktır. Rekabeti harlayacak teknolojik ve bilimsel gelişmelerin kapısı bu kilitle açılacaktır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.