Diğer ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de önemli kalkınma politikası aracı olarak görülen Organize Sanayi Bölgeleri’nin (OSB) amacı; imalat sanayi yatırımları, üretim ve istihdamın tüm ülke sathına yaygınlaşmasını sağlayarak iktisadi kalınmayı gerçekleştirmektir. Bu amaca, ancak OSB’lerde yer alan tüm parsellerde işletmelerin faaliyete geçmiş olmasıyla ulaşılması mümkündür.

2018 yılında başlayan döviz kuru artışına, kur istikrasızlığına ve ekonomideki belirsizliklere, bir de dünyayı ve Türkiye’yi etkisine alan Covid-19 Pandemisi eklenince, yatırım ve üretim hayatının devam ettirilmesinde yaşanan zorluklar daha da artmış ve yaygınlaşmıştır. Böyle bir dönemde, OSB yetkili organlarının birinci önceliği ve görevi, bedelsiz tahsis yapılanlar da dahil katılımcıların, sistemde tutulmasını ve yatırım yapmalarını kolaylaştırmak için azami çabayı göstermektir. Bu çerçevede, yatırım sürelerinin uzatılması taleplerinin OSB’ler tarafından nasıl değerlendirilmesi gerektiği üzerinde durulacaktır.

Yatırım sürelerinin uzatılmasında mevzuat kaynaklı farklı dönemlerde aranan “mücbir sebepler”, 2018 yılında mülga Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nde (OSBUY) “makul sebepler” şeklinde değiştirilmiş, 2019 yılında Yönetmelik yeniden yürürlüğe konulduğunda da aynen korunmuştur. Katılımcıların yatırım süresinin uzatılması taleplerinin OSB’ler tarafından değerlendirilmesinde, “mücbir sebepler” yerine, “makul sebeplerin” aranmasının amacı; yatırım yapılması konusunda iyi niyetli olan ve çaba sarf eden katılımcıya süre verilebilmesi için OSB yönetim kurulunun takdir yetkisini yatırımcı lehine kullanmasını kolaylaştırmaktır.

OSBUY’un 60’ıncı maddesinin birinci fıkrası ile; katılımcının, tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde “yapı ruhsatı”, yapı ruhsatı tarihinden itibaren 2 içerisinde “iş yeri açma ve çalışma ruhsatı” alınamamış olabileceği kabul edilerek, aynı maddede; 1) ilk olarak ikinci fıkrasında makul sebeplerin varlığına bağlı olarak yapı ruhsatı alınması süresinin en fazla 6 ay, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınması süresinin ise en fazla 2 yıl yönetim kurulunca uzatılabileceği ve 2) ikinci olarak üçüncü fıkrasında yapı ruhsatı alınarak inşaata başlanmış olması ve yönetim kurulu tarafından uzatılan sürelerde de iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınamamış olması şartları varsa, Bakanlık tarafından 1 yılı aşmamak üzere yatırım süresinin uzatılabileceği düzenlenmiştir.

Yapılan bu düzenlemelerle; yönetim kurulu tarafından verilecek sürelerde dahi inşaatın tamamlanarak iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmamış olabileceği kabul edilerek, yatırımcıya yeni bir fırsat daha verilerek sistemde tutulması ve yatırımını tamamlayabilmesine imkân sağlanması amaçlanmıştır.

Bu amaca uygun olarak, OSB’ler, iki noktada gereken özeni göstermek durumundadır. Bunlardan ilki takdir yetkisinin hukuka ve kamu yarına uygun kullanılması, ikinci ise makul sebeplerin doğru bir şekilde tespiti ve değerlendirilmesidir.

Yukarıda belirtilen kamu yararı nedeniyle, OSB’lerde yapılaşma süre ve şartları, arsa/parsel tahsisinin iptali, OSB mevzuatıyla belli kurallara bağlanmış, bu çerçevede yönetim kuruluna takdir yetkisi verilmiştir. OSBUY’un 60’ıncı maddesinin ikinci fıkrasıyla verilmiş olan süre ve şartlara ilişkin takdir yetkisi; keyfi ve öznel sebeplerle kullanılamayacağı gibi, mutlak ve sınırsız da değildir; ancak kamu yararına, nesnellik ve genellik ilklerine uygun kullanılabilir. OSB yönetim kurullarının bu konuya özellikle dikkat etmesi gerekir, aksi yönde uygulamaları nedeniyle sorumlulukla karşı karşıya kalabilirler.   

Bu şekilde süre uzatılmasında kamu yararı; OSB’nin de yararına olan katılımcının yatırımını tamamlayabilmesine ve üretime geçebilmesine imkân sağlanmasıdır. Süre uzatılması bağlamında takdir yetkisinin sınırlarını; “makul sebepler” ile “katılımcının yatırım yapılması konusundaki iradesinin mevcut veya iyi niyetli olarak devam edip etmediği” oluşturur.

Bir sonraki yazımda, yatırım sürelerinin uzatılması talebinin, OSB tarafından karara bağlanmasında “makul sebepler” den ne anlaşılması gerektiği, somutlaştırılması ve değerlendirilmesi üzerinde durulacaktır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.