OSB’lerde katılımcının tesisini kiraya verebilmesiyle ilgili 4562 sayılı OSB Kanunu’nda iki temel düzenleme mevcuttur. Bunlardan ilki Kanun’un 3’üncü maddesinde kiracının tanımlanmış olmasıdır. Buna göre; kiracı, katılımcının tesisini, yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun biçimde kiralayan gerçek veya tüzel kişidir.

Diğer önemli bir düzenleme; OSB’lerde arsa tahsislerini düzenleyen Kanun’un 18’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında yapılmıştır. Fıkra; “OSB’lerde yer alan sanayi parsellerindeki tesislerde bir katılımcı ya da katılımcının kiracısı üretim yapabilir. 6102 sayılı Kanun’da tanımlanan hâkim ve bağlı şirketler, geçici 1’inci ve geçici 2’nci madde kapsamında kurulan OSB’lerdeki 1/7/2017 tarihinden önce yapı kullanma izni almış olan tesisler ve geçici 5’inci madde kapsamında kurulan OSB’ler bu fıkrada yer alan kiralamaya ilişkin kısıtlamalardan muaftır” şeklindedir.

Bu fıkra ile OSB’lerde yer alan parsellerdeki sanayi tesislerinde sadece katılımcı ya da kiracısının üretim yapabileceği prensibi ve bu prensibin istisnaları belirlenmiştir. Bu istisnalardan hâkim ve bağlı şirketlerden ne anlaşılması gerektiği önemi nedeniyle ayrı bir yazı konusu yapılacaktır. Bu yazıda, OSB’lerde kiralamanın genel şartları üzerinde durulacaktır.

4562 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde kiracı tanımında verilen özel düzenleme yetkisi ve genel düzenleme yetkisi uyarınca çıkarılan OSB Uygulama Yönetmeliği’nin (OSBUY) 63’üncü maddesinde, katılımcının tesisini kiralamanın şartları belirlenmiştir. Maddenin 1’inci fıkrasında; kiralayan yönünden ön şartlar açıklanmış, bu çerçevede OSB yönetim kurulunca, kiralamanın mevzuat çerçevesinde usul ve esaslara uygun olduğuna ilişkin karar alınması da bu şartlar arasında sayılmıştır. Buna göre; OSB yönetimi öncelikle kiralayan katılımcı yönünden maddenin birinci fıkrasında sayılan ön şartların mevcut olup olmadığına bakacaktır.

Maddenin 2’nci fıkrasının (a) bendinde kiralayan katılımcı, (b) bendinde ise kiracı olmak isteyen yönünden istenecek belgeler açıklanmış; bir anlamda ikinci aşamada taraflar yönünden aranacak şartlar açıklanmıştır. OSB yönetimi, kiralama talebinde bulunan kiralayan ve kiracı adayı tarafından sunulan bu belgeleri teknik açıdan ve mevzuata uygunluk yönünden değerlendirerek kiralama başvurusunun uygunluğuna veya reddine karar verir.

OSB yönetimi bu kapsamda özellikle;

1) Kiracı tarafından sunulan tesiste yapılacak faaliyeti açıklayan bilgi ve belgeleri, 2) Elektrik, su, doğal gaz, çalışan sayısı, atıkları ve atık özellikleri vs. bilgilerini gösterir firma (kiracı olmak isteyen) yetkililerince imzalı bilgi formunu,

3) Faaliyet konusunun/prosesin OSB’lerde kurulamayacak tesisleri düzenleyen aynı Yönetmelik’in 54’üncü maddesinde aranan şartlara uygun olup olmadığını değerlendirir. Bu durumda, 54’üncü maddeye bakmak gerekir.

OSBUY’un 54’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında; OSB’lerde kurulması mutlak şekilde yasaklanmış tesisler/faaliyetler sayılmış, aynı maddenin ikinci fıkrasında da belli şartlarda OSB’lerde kurulabilecek tesisler/faaliyetler açıklanmıştır. Bu fıkranın sonunda; “… müstesna ...” ibaresine yer verilmek suretiyle, sanki 1’inci fıkrada sayılan kurulması yasaklanmış tesislerden bazılarının, bu fıkraya göre belli şartlarda kurulabileceği, yani 2’nci fıkra 1’inci fıkranın istisnasıymış gibi düzenlenmiştir. Halbuki maddenin 2’nci fıkrasında sayılan tesislere/faaliyetlere 1’inci fıkrada yer verilmemiştir. Dolayısıyla 2’nci fıkra düzenlemesi, 1’inci fıkranın istisnası olmayıp, ondan bağımsız faaliyet konusu fıkrada belirtilen tesislerin hangi şartlarda kurulabileceğini/kiralama konusu yapılabileceğini düzenliyor.

Maddenin ilk fıkrasında kurulması mutlak şekilde yasaklanmış tesisler ve 2’nci fıkrasında da belli bazı işleme/üretim faaliyetleriyle iştigal eden tesislerin hangi şartlarda kurulabileceği düzenlendikten sonra; aynı maddenin 3’üncü fıkrasında OSB’de kurulması mümkün olan tesislerin kuruluşuna/faaliyetine hangi şartlarda izin verilebileceği belirlenmiştir.

Fıkrada; “1’inci ve 2’nci fıkra haricinde, karma OSB’lerde, OSB’nin kuruluş protokolü çerçevesinde kurulması planlanan sektörler, mevcut sektör yapısı, kurulacak tesisin altyapı ve atık su arıtma tesislerine etkisi, herhangi bir olumsuzluk anında tetikleyici etkisi, insanların çalışma ve yaşam koşullarına etkisi gibi hususlar dikkate alınarak konu ile ilgili kurumlardan alınacak raporlar çerçevesinde karar verilir” kuralına yer verilmiştir. Bu fıkra ile tesisin kuruluşuna/faaliyetine izin verilmeden önce fıkrada sayılan şartlar bakımından değerlendirilmesi suretiyle kurulmasıyla başta çevresel konular olmak üzere çeşitli teknik sorunlara yol açabilecek tesislerin, maddenin 1’inci ve 2’nci fıkraları kapsamına girmese bile OSB’de kurulmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Bu çerçevede; karma OSB’de kurulması/faaliyette bulunması mümkün olan tesislere, doğrudan izin verilemeyecek, OSBUY’un 54’üncü maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca ilgili kurumlardan 3’üncü fıkrada belirtilen hususların değerlendirilmesi suretiyle alınacak raporlar çerçevesinde karar verilebilecektir. Bu durum kiralama bakımından da bir ön şarttır.

Nitekim OSBUY’un 63’üncü maddesinde yer verilen; sanayi tesislerinin işletilmesine ilişkin olarak, kanun ve yönetmelikle katılımcılara getirilen yükümlülüklerden kiracıların da sorumlu olduğuna dair düzenleme yukarıdaki açıklamaları doğrulamaktadır. Sonuç olarak; faaliyet konusu/prosesi itibariyle OSB’de bulunması uygun olmayan bir tesisin, kiralama yoluyla da faaliyeti söz konusu olmaz.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.