banner93
 


   OSB Uygulama Yönetmeliği’nin “İnşaata başlama ve bitirme” başlıklı 108. maddesine göre; tahsis tarihinden  itibaren 1 yıl içerisinde gerçekleştireceği yapıya ait projeleri OSB’ye tasdik ettirerek yapı ruhsatını almayan ve Yapı ruhsatı tarihinden itibaren 2  yıl içinde üretime geçmeyen katılımcılara yapılan arsa tahsisi yönetim kurulu tarafından iptal edilecektir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre OSB mücbir sebeplerin varlığı halinde bu süreleri 2 yılı geçmemek şartıyla uzatabilmektedir. Diğer yandan Uygulama Yönetmeliği’nin 111.maddesi üçüncü fıkrasına göre; katılımcı, inşaatını süresinde ya da verilen ek süre içinde bitirmediği takdirde; temel atmış veya temel inşaatını bitirmiş olsa bile, OSB, arsa bedelini iade etmek suretiyle tahsisi iptale yetkilidir.

Süresi içinde ruhsat alınmaması veya üretime geçilmemesi durumunda katılımcıya yapılan arsa tahsisi iptal edilecek ve arsa tahsis bedeli kendisine iade olunacaktır. OSB’lerde sanayi  parselleri üretilmiş olmasına karşın bu parsellere her zaman yeterli talep gelmemektedir. OSB’de tahsis edilmemiş parseller mevcut iken, önceden tahsis edilmiş parselde süresinde üretime geçilmemesi gerekçesiyle tahsis iptaline gidilmesi; yönetim aidatlarından mahrumiyet yanında tahsis bedelinin iadesi zorunluluğu nedeniyle OSB’leri mali açıdan zor duruma düşürmektedir.
Arsa tahsis bedeli olarak önceden yapılan tahsilatlar kamulaştırma ve altyapı yatırımlarına harcanmış olduğundan, tahsisi iptal edilen sanayi parselinin başka katılımcıya tahsis edilememesi durumunda, OSB’lerin tahsisi iptal olunan arsaların tahsis bedellerini ödeyebilecek güçleri bulunmamaktadır. Ancak tahsisi iptal olunan katılımcı arsa tahsis bedeli alacağını talep etmekte ve ödenmemesi halinde OSB aleyhine haciz ve icraen tahsil yoluna gidebilmektedir. İptal olunan arsa tahsis bedellerinin ödenememesi nedeniyle aleyhlerinde icrai takibata geçilen ve malvarlıkları haczedilen OSB’ler mevcuttur. Tahsisi iptal olunan katılımcıya arsa tahsis bedelinin iade olunamaması, OSB’nin diğer sanayi parsellerinin hacz ve icraen satışına dahi sebep olmaktadır. Yeterli talep gelmemesi nedeniyle tahsis edilmeyen sanayi parsellerinin bulunduğu, iptal edilen tahsis bedellerinin ödenme kabiliyetlerinin bulunmadığı OSB’lerde, süresinde ruhsat alınıp üretime geçilmemesi halinde doğrudan arsa tahsisinin iptali yoluna gidilmeyerek, Uygulama Yönetmeliğinin 108. maddesi ikinci fıkrasındaki uzatma sürelerinin resen verilmesi uygun olacaktır.

Üretime Geçildikten sonra faaliyeti durdurulan sanayi parselleri 

Birçok OSB’mizde yatırım aşamasını tamamlayarak işletme aşamasına geçilmiştir. Bu  aşamada da, üretime geçilmesinden sonra çeşitli sebep ve gerekçelerle üretim faaliyetlerini durdurarak gayrifaal hale düşen sanayi tesisleri sorunu ortaya çıkmaya başlamıştır. Geçmişte tesis tamamlanarak üretime geçilmiş olduğu için mevcut mevzuat dâhilinde bu tür tesis ve sanayi parselleri hakkında tahsisin iptali işlemlerinin uygulanması mümkün değildir. Ancak OSB’lerde müşterek giderlerin, elektrik dağıtım bedeli ve arıtma işletme giderlerinin kullanılan elektrik enerjisi miktarına, atık su salınımına göre hesaplanmaları nedenleri ile faaliyetini durduran her sanayi tesisi, faaliyetlerini sürdüren diğer sanayi işletmelerine isabet eden elektrik dağıtım bedellerini ve atıksu arıtma giderlerini arttırıcı yönde etki yapmaktadır.

Faaliyetini durduran sanayi tesislerinin yüzde 1-5 gibi düşük oranlarda gerçekleşmesinin OSB’ler için önemli bir sorun teşkil etmediği değerlendirilmektedir. Ancak bölgesel ve sektörel krizler nedeniyle faaliyetini durduran tesis oranının yüzde 10 ve üzerine çıkması; aynı OSB içinde faaliyetini devam ettiren diğer sanayi işletmelerinin atıksu arıtma ve elektrik dağıtım giderleri ile diğer müşterek giderler payını aynı oranda arttıracaktır. Tekstil, deri gibi elektrik ve arıtma faaliyetlerini etkin ve yoğun şekilde kullanan sanayi işletmelerinde faaliyetin durdurulması halinde ise faaliyette bulunan diğer firmalara isabet eden OSB altyapı işletme maliyetleri katlanılamaz boyutlara ulaşacaktır.
Faaliyeti durdurulan sanayi tesislerinin bulunduğu sanayi arsalarının değerlerinin daha da artacağı beklentisi de bu parsel sahiplerini sanayi tesislerini gayrifaal halde tutmasına yol açmaktadır. Önceden tesisin tamamlanarak üretime geçilmiş olmasıyla sonradan üretimine ara veren tesislerde arsa tahsis iptali uygulamasına gidilmesi mümkün değildir. Üretimine ara vererek gayrifaal hale gelen sanayi parselleri hakkında yapılabilecek uygulama OSB’ler Uygulama Yönetmeliğinin 35. maddesi üçüncü fıkrası (k) bendi hükmünden yararlanarak sonradan faaliyetine ara veren sanayi parselleri için daha yüksek miktarda yönetim aidatları belirlenerek, bu parsellerde üretime geçilmesi yönünde baskı oluşturulmasıdır.

OSB tarafından işletilen altyapı tesisleri ve satış ve dağıtımı yapılan mal ve hizmetler katılımcı sanayiciler tarafından aynı oran ve yoğunlukta kullanılmamaktadır. Doğalgaz satış bedellerinin maliyetinin altında su satış bedellerinin ise maliyetinden fahiş bir oranda üstünde tespit edilen bir OSB’de, bu yolla yoğun miktarda doğalgaz kullanan sanayicinin doğalgaz maliyetinin bir kısmının üretiminde yoğun su kullanan sanayici tarafından karşılanmasına yol açılmaktadır.

Elektrik dağıtım bedellerinin OSB’lerin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre yönetmelik eki hesaplama tablosuna uygun olarak hesaplanıp EPDK onayı ile uygulanmasına karşın, söz konusu hesaplama tablosunun kullanımında gerekli dikkat ve özen gösterilmemekte ilgili ilgisiz kalemlerin hesaplama tablosuna dahil edilmesiyle elektrik dağıtım bedelleri gereğinden yüksek olarak hesaplanmakta ve uygulanmaktadır. Bu tür fiyat dengesizliklerinin uzun süreler sürdürülmesi, satış bedeli yüksek tutulan mal ve hizmeti üretiminde yoğun olarak kullanan katılımcılar açısından OSB’nin cazibesini azaltmakta, bu katılımcılar OSB’den ayrılma konusunda arayışlara girmektedirler. Elektrik dağıtım bedelleri OSB’lerin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre hesaplanmak durumundadır. Doğalgaz ve su satış bedelleri ile arıtma işletme payları ve yönetim aidatları en azından ilgili oldukları alan giderleri, müşterek giderlerden hesaplanacak pay, amortisman ve yenileme giderlerini karşılayacak şekilde hesaplanmalıdır.

OSB’lerin elektrik satış ve dağıtımı, su satış ve dağıtımı doğalgaz satış ve dağıtımı ile arıtma tesisi alanlarında çalışan personelleri bulunduğu gibi Bölge müdürü, muhasebesi, hizmetli, evrak kayıt memuru gibi, çalışmaları belli bir alana hasredilemeyen personeli yanında bina, araç, akaryakıt, elektrik, su doğalgaz kullanımı, amortisman gibi bir kısmı belli faaliyet alanlarına tahsis edilemeyen müşterek giderleri de mevcuttur. Elektrik satış ve dağıtımı, su satış ve dağıtımı, doğalgaz satış ve dağıtımı, arıtma tesisi işletme ve Bölge Yönetiminde çalışan personel ve bu hizmetlere tahsis edilen bina, araç ve diğer giderlerin bulundukları alan maliyet ve satış bedellerinin tespitinde ilgili hesaplara dahil edileceği muhakkaktır. Müşterek giderlerin faaliyet konuları arasında dengeli olarak dağıtılmaması, bu faaliyet alanlarını farklı yoğunlukta kullanan katılımcı sanayiciler arasında haksız rekabete sebep olacaktır. Bazı OSB’lerde satış ve dağıtımı yapılan elektrik ve sunun üçte biri tek katılımcı sanayici tarafından kullanılmaktadır. Böyle durumlarda OSB müşterek maliyetlerinin elektrik dağıtım ve su maliyetlerine ilavesi, elektrik ve suyu yoğun olarak kullanan sektörlerde maliyet artışına sebep olmakta, sonuçta OSB bu sektörler için cazibesini kaybetmektedir.





Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.