29 Mayıs 2017 Pazartesi

ORAN ANALİZİ TEKNİĞİ İLE OSB’LERDE FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ-IV

13 Şubat 2017, 11:24
ORAN ANALİZİ TEKNİĞİ İLE OSB’LERDE FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ-IV

Çalışmanın IV. kısmı önceki çalışmanın devamı niteliğinde olup, çalışmanın bu kısmında diğer oranlardan da bahsedildikten sonra uygulama zemini oluşturabilmesi için yapılması gerekenler bütüncül bir yaklaşımla ele alınacaktır.

4-Karlılık oranları
Karlılık oranları işletmenin faaliyet sonucunda ortaya çıkan karın yeterli olup olmadığını belirleyen oranlardır. Bu oranlar özellikle işletme yönetiminin etkinliğini ölçer. Bu oranlar yöneticilerin yanı sıra işletme sahipleri, işletmeye kredi verenler, işletmeye yatırım yapmak isteyenler, çalışanlar ve devlet açısından önemlidir (Savcı, 2013).
Karlılık oranları değerlendirilirken aynı sektör içindeki diğer işletmelerin karlılık oranları, işletme bütçelerinde hedeflenen karlılık oranları ve ekonominin genel durumu da değerlendirme yapılırken göz önünde bulundurulmalıdır (Erokyar, 2008).

a) Brüt satış karı oranı
Oran işletmenin satış karlılığını gösterir. Oranın yükselme eğilimi içinde olması toplam satışlar içinde satılan malın maliyetinin payının azaldığını gösterir. Oranın yükselmesi işletmenin lehine yorumlanır. Oran konusunda bir standart önermek mümkün değildir. Oranın geçmiş yılların oranları ile rakip işletmelerin oranları ve sektör ortalamaları ile karşılaştırılması gerekir (Çabuk ve Lazol, 2013).

b) İş hacmi rantabilitesi
Bu oran, bir firmanın esas faaliyetinin ne ölçüde karlı olduğunu ortaya koyar. Bu nedenle anılan oranın yüksek olması ve yükselme eğilimi göstermesi işletmeden yana yorumlanacak bir gelişmedir. Kamu hizmet işletmelerinin uyguladıkları fiyatlar nispeten daha az esnek olduğundan, bu tür işletmelerde, özellikle enflasyon dönemlerinde, anılan oranın düşme eğilimi göstermesi olağandır (Akgüç, 2013).

c) Olağan kar oranı 
Firmanın olağan karı, faaliyet karına, diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karların eklenmesi buna karşı diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlarla finansman giderlerinin indirilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. Bu nedenle özellikle menkul kıymet portföyü, mali duran varlıkları, vadeli ticari alacakları ve / veya vadeli ticari borçları, yabancı para varlıkları, finansman giderleri büyük boyutlara ulaşan firmalarda faaliyet karı ile olağan kar arasında önemli farklar oluşmaktadır. Dönem karının, sürekli ve güvenilir olması için, esas itibariyle faaliyet karından oluşması istenir (Akgüç, 2013).

ç) Net kar marjı
Net kar marjı, işletmenin sonuç karlılığını göstermesi açısından önemlidir. Çünkü bu oranda işletmenin finansman ve diğer giderleri de dikkate alınmaktadır. Yani bu oranda işletmenin kuruluş amacı dışında kalan faaliyetlerinden doğan tüm faaliyet dışı gider ve zarar unsurları dikkate alınmış bulunmaktadır. Bu oranın yüksek çıkması işletmenin net olarak karlılığını, düşük çıkması ise karlı olmadığını göstermektedir (Bülbül, 2011).

d) Finansal rantabilite
Bu oran, işletmenin esas karlılık durumunu göstermektedir. 
Bu oran, sermayedarlara ait karlılığın bir ölçüsüdür. Aynı zamanda işletmenin başarısının da bir ölçüsüdür. Söz konusu oran net kar marjı, aktif devir hızı ve finansal kaldıraç oranı tarafından belirlenir (Savcı, 2013).
Oranın yüksek olması olumlu kabul edilmekte ve yatırımcıların elde ettikleri karlılığın derecesinin belirleyicisidir. Bu oranın düşük olması ise işletme yönetiminin yetersizliğini ve başarısızlığını gösterir.

e) Aktif karlılık oranı
Bu oran, varlıkların işletmede ne ölçüde verimli kullanıldığını göstermektedir (Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3013, 2013).
Geniş ölçüde yabancı kaynak kullanan, bu nedenle ağır faiz yükü altında bulunan firmanın aktif karlılık oranı, varlıklarını öz kaynakları ile finanse eden firmalara kıyasla daha düşük olması olağandır (Akgüç, 2013).
Oran analizi yönteminde bahsedilen oranların kodlanmış adları ve literatürde bu oranlara ait benimsenmiş referans değerler Tablo 1’de belirtilmiştir.



  
Her bir orana ait genel geçer standart/referans değerleri literatürde mevcut olan oranlar hariç referans değerler hesaplanır. Literatürde alt oranlardan verimlilik ve karlılık oranlarına ilişkin nicel standart bir değer olmaması sebebiyle karşılaştırma ve ölçüm yapabilmek için bu oranların referans değerleri belirlenmesi gerekmektedir. Referans değerler her bir orana ait OSB’lerin Tablo 1’deki formüllere göre hesaplanan değerlerinin aritmetik ortalaması alınması suretiyle bulunmaktadır. 
Oran analizi yönteminde bahsedilen oranlara ait formüller toplu halde görülmesi açısından Tablo 2’de özetlenmiştir.


 
OSB’lerin temel finansal tablolarından olan bilanço ve gelir tabloları verilerinden yararlanılarak Tablo 2’de belirtilen oran formülleri yardımıyla dönemlere göre OSB’lerin finansal performans analizi yapılabilir. Bu sayede finansal anlamda OSB’lerin güçlü ve zayıf yanları nicel verilerle ortaya konularak hem merkezi yönetim hem de OSB’ler açısından atılması gereken adımlar belirlenebilir.
NOT: "Kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz. Atıf yapılacak kaynak: Bulut, T. (2014). Oran Analizi Tekniği İle Organize Sanayi Bölgelerinde Finansal Performans Analizi. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Anahtar Dergisi, Sayı: 321.



Kaynakça
AKGÜÇ, Ö. (2011). Kredi taleplerinin değerlendirilmesi. (Genişletilmiş 9. Baskı). İstanbul: Arayış Yayınevi.
AKGÜÇ, Ö. (2013). Mali tablolar analizi (Genişletilmiş 15. Baskı). İstanbul:Arayış Yayınevi.
Anadolu Üniversitesi. (Ocak 2013). Finansal Tablolar Analizi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi yayını.
Anadolu Üniversitesi. (Ocak 2013). Mali Analiz. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi yayını. 
ATAMAN, B. ALTUK ÖZDEN, E. (Ekim 2009). Tek düzen hesap planına göre hazırlanan finansal tabloların UFRS'ye uyarlanması ve rasyo yöntemi ile analizi. Muhasebe ve Finans Dergisi.(44), 59-73. Muhasebe ve Finans Dergisi veri tabanı. http://journal.mufad.org.tr. 03/03/2014.
BÜLBÜL, C. (2011). Kredi verme sürecinde mali analiz tekniklerinin kullanilmasi ve önemi, Yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi. 
ÇABUK, A. LAZOL, İ. (2013). Mali Tablolar Analizi.(13. Baskı).Bursa: Ekin Yayınevi.
EROKYAR, E. (2008). İşletmelerde karlılık ve karlılığı etkileyen faktörler, Yüksek lisans tezi. İstanbul Üniversitesi.
FRIDSON, M. ALVARES, F. (2002). Financial Statement Analysis (Third Edition).New Yok: John Wiley&Sons Inc.
GÜRKAN, A. (2005). 1994 ve 2001 yılı krizlerinin tekstil ve tekstil ürünleri sektörüne etkilerinin oran analizi yardımıyla incelenmesi, Uzmanlık tezi, Ankara: TCMB.
PALAMUTÇU, S. (2013). Kamu ve özel sağlık işletmelerinde finansal performansın oran analizi ile ölçülmesi ve karşılaştırılması,Yüksek lisans tezi. Beykent Üniversitesi.
Poznanski, J. Sadownik, Bryn and Gannitsos, I. (December 2013).A guide to useful ratios for understandıng your social enterprise’s financial performance. http://www.demonstratingvalue.org. 03/03/2014. 
SAVCI, M. (2013).Mali Tablolar Analizi.(5. Baskı).Trabzon : Murathan Yayınevi.
YAĞIZ, D. (2012). Hisseleri İMKB’de işlem gören enerji şirketlerinin 2006-2010 Yıllarına ilişkin finansal tablolar analizi. Yüksek lisans tezi. İstanbul Aydın Üniversitesi.  


Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    YAZARLAR Tümü
    banner74
    banner75
    E-GAZETE
    • Sanayi Gazetesi, Haberleri, OSB, teknopark, ar-ge, portali, rehberi - 29 Mayıs 2017 Manşeti
    • Sanayi Gazetesi, Haberleri, OSB, teknopark, ar-ge, portali, rehberi - 22 Mayıs 2017 Manşeti
    ARŞİV
    banner82