Ç) Başvuru ve şikâyet

6698 sayılı Kanun’un Dördüncü Bölümü’nde, veri ilgilisinin taleplerini veri sorumlusuna ne şekilde iletebileceği, taleplerinin karşılanmaması durumunda yapabilecekleri ve veri sorumlusunun bu talebi nasıl karşılayacağı, talebi karşılarken yerine getirmesi gereken yükümlülükleri ve “Veri Sorumluları Sicili” ile ilgili hükümler yer almaktadır. Bunlar;

1) Veri sorumlusuna başvuru (6698 sayılı Kanun m.13)

İlgili kişi, 6698 sayılı Kanun’un uygulanmasıyla ilgili taleplerini yazılı olarak veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun (Kurul) belirleyeceği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletir.

Veri sorumlusu başvuruda yer alan talepleri, talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. Ancak, işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir.

Veri sorumlusu talebi kabul eder veya gerekçesini açıklayarak reddeder ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirir. Başvuruda yer alan talebin kabul edilmesi hâlinde veri sorumlusunca gereği yerine getirilir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklanması hâlinde alınan ücret ilgiliye iade edilir.

2) Kurula şikâyet (6698 sayılı Kanun m.14)

Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde başvuruya cevap verilmemesi hâllerinde; ilgili kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir.

Kanunun 13'üncü maddesi uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz.

Kişilik hakları ihlal edilenlerin, genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.

3) Şikâyet üzerine veya resen incelemenin usul ve esasları (6698 sayılı Kanun m.15)

Kurul, şikâyet üzerine veya ihlal iddiasını öğrenmesi durumunda resen, görev alanına giren konularda gerekli incelemeyi yapar.

01/11/1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’un 6’ncı maddesinde belirtilen şartları taşımayan ihbar veya şikâyetler incelemeye alınmaz.

Devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler hariç; veri sorumlusu, Kurulun, inceleme konusuyla ilgili istemiş olduğu bilgi ve belgeleri on beş gün içinde göndermek ve gerektiğinde yerinde inceleme yapılmasına imkân sağlamak zorundadır.

Şikâyet üzerine Kurul, talebi inceleyerek ilgililere bir cevap verir. Şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır.

Şikâyet üzerine veya resen yapılan inceleme sonucunda, ihlalin varlığının anlaşılması hâlinde Kurul, tespit ettiği hukuka aykırılıkların veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar vererek ilgililere tebliğ eder. Bu karar, tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilir.

Şikâyet üzerine veya resen yapılan inceleme sonucunda, ihlalin yaygın olduğunun tespit edilmesi hâlinde Kurul, bu konuda ilke kararı alır ve bu kararı yayımlar. Kurul, ilke kararı almadan önce ihtiyaç duyması hâlinde, ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerini de alabilir.

Kurul, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve açıkça hukuka aykırılık olması hâlinde, veri işlenmesinin veya verinin yurt dışına aktarılmasının durdurulmasına karar verebilir.

4) Veri Sorumluları Sicili (6698 sayılı Kanun m.16)

Kurulun gözetiminde, Başkanlık tarafından kamuya açık olarak Veri Sorumluları Sicili tutulur.

Kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Sicili’ne kaydolmak zorundadır. Ancak, işlenen kişisel verinin niteliği, sayısı, veri işlemenin kanundan kaynaklanması veya üçüncü kişilere aktarılma durumu gibi Kurulca belirlenecek objektif kriterler göz önüne alınmak suretiyle, Kurul tarafından, Veri Sorumluları Sicili’ne kayıt zorunluluğuna istisna getirilebilir.

Veri Sorumluları Sicili’ne kayıt başvurusu aşağıdaki hususları içeren bir bildirimle yapılır:

a) Veri sorumlusu ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgileri.

b) Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği.

D) Kabahatler (6698 Sayılı Kanun m.18)

        6698 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde, kanunun bazı hükümlerine aykırılıklar, kabahat olarak kabul edilmiş ve idari para cezası yaptırımına bağlanmıştır.

          Buna göre; kanunun,

  • 10’uncu maddesinde öngörülen aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 5.000 Türk Lirasından 100.000 Türk Lirasına kadar,
  • 12’nci maddesinde öngörülen veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında 15.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar,
  • 15’inci maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmeyenler hakkında 25.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar,
  • 16’ncı maddesinde öngörülen Veri Sorumluları Sicili’ne kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenler hakkında 20.000 Türk Lirasından 1.000.000 Türk Lirasına kadar,

idari para cezası verilir.

Kanunda öngörülen idari para cezaları veri sorumlusu olan gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında uygulanır.

Kabahat olarak kabul edilen eylemlerin kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları bünyesinde işlenmesi hâlinde, Kurulun yapacağı bildirim üzerine, ilgili kamu kurum ve kuruluşunda görev yapan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında görev yapanlar hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılır ve sonucu Kurula bildirilir.

E) Organize sanayi bölgeleri (OSB’ler) için durum

OSB’ler, istihdam ettikleri çalışanları ve organ üyelerinin kişisel veri niteliğindeki bilgilerini edinmek, işlemek ve muhafaza etmek zorunluluğunda olan ve bu çerçevede "veri sorumlusu" konumunda olan tüzel kişiliklerdir. Bu nedenle, kişisel verilerin işlenmesinden ve muhafazasından, yukarıda açıkladığımız çerçevede ve mevzuata uygun bir şekilde hareket etmek yükümlülüğü ve sorumluluğundadır.

Nitekim OSB'ler, işe alım yaparken, alt işverenlerle ilişki kurarken ya da OSB içindeki kuruluşların yetkililerine ilişkin kayıtları tutarken kişisel veri niteliğinde bilgilere erişmekte kimi zaman bir takım raporlar istemektedir. Örneğin; sağlık raporu, adli sicil belgesi, askerlik durum belgesi vb. Bu belgeler istenirken öncelikle isteyen veri sorumlusunun, veri ilgililerine bu belgelere neden ihtiyaç olduğunu açık ve anlaşılır şekilde bildirmelidir. 6698 sayılı Kanun’un 5. maddesinin ikinci fıkrasındaki haller dışında veri ilgililerinin açık rızası istenmelidir. Veri sorumluları gereksiz olabilecek verileri mümkün olduğunca istemekten kaçınmalı, mümkün olan en az kişisel veriyi istemeye ve işlemeye özen göstermelidir. İstenen veriler bir diğer kuruma veya kuruluşa aktarılacaksa ilgilinin rızası alınmalıdır.

Özellikle dikkat çekmek isterim ki,

  • OSB’lerde veri sorumlusu Bölge Müdürü veya OSB Yönetim Kurulu Başkanı değil bizatihi OSB tüzel kişiliğidir,
  • Veri sorumluları Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından tutulan veri sorumluları siciline (VERBİS) gecikmeden kayıt yaptırmalıdır. Bu kayıt, online yapılabilmektedir.

https://verbis.kvkk.gov.tr/DataResponsible/Register#

  • Aşağıdaki şartlardan birinin varlığı hâlinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi mümkündür:

a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.

b) Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması.

c) Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması.

ç) Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması.

d) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması.

e) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması.

f) İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması. (6698 sayılı Kanun m.5/2)

OSB’ler tarafından, veri işleme konusuyla ilgili olarak görevlendirilen kişilerin, veri işleme görevini mevzuata uygun şekilde tesis etmeleri, herhangi bir sorun ile karşılaşılmaması için çok önemlidir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.