Makalenin bir önceki kısmında, metodoloji kısmında döviz alış kurlarındaki dalga boylarının hesaplanmasına yönelik geliştirilen yöntemlere yer verilmişti. Bu kısımda döviz alış kurlarındaki dalga boylarının yıllık ve aylık zaman serileri özelinde geliştirilen bu yöntemlerden göre elde edilen bulgulara ve yöntemlerin önemine yer verilmiştir.

BULGULAR

İlk olarak yıllık olarak yıllık olarak 1999'dan 2019 yılının 18.2.2019 tarihine kadar olan zaman serisi içinden dolar alış kuruna göre dalga boyu en yüksek yıllar büyükten küçüğe doğru sunulmuştur. Dolar alış kuruna göre elde edilen 21 yıllık dalga boyuna ilişkin sonuçlar Tablo 1'de sunulmuştur. Buna göre kur dalga boyunun en yüksek olduğu yıl 2001 yılıdır. Bu yılı sırasıyla 2018 ve 1999 yılları izlemektedir.

Tablo 1: Dolar Alış Kurundaki Yıllık Dalga Boyları

Benzer şekilde, Euro alış kurunun yıllık olarak dalga boyları ise büyükten küçüğe doğru Tablo 2'de verilmiştir. Euro alış kuruna göre dalga boyunun en yüksek olduğu yıl dolar kurunda olduğu gibi 2001 yılıdır. Bu yılı sırasıyla 2018 ve 2002 yılları izlemektedir.

Tablo 2: Euro Alış Kurundaki Yıllık Dalga Boyları

Döviz alış kurlarına göre yıllık dalga boyları ortaya konulduktan sonra hangi yılın hangi ayında dalga boyunun en yüksek olduğu analiz edilmiştir. Buna göre döviz alış kuruna göre dalga boyunun en yüksek olduğu aylar bulunduğu yılı da gösterecek şekilde ilk 25 gözlem aşağıdaki tablolarda verilmiştir. İlk olarak Tablo 3'te dolar alış kuruna göre aylık dalga boyu en yüksek ilk 25 gözlem büyükten küçüğe doğru sunulmuştur.

Tablo 3: Dolar Alış Kurundaki Aylık Dalga Boyları

Tablo 3'e göre dolar kurunda dalga boyunun en yüksek olduğu ay, 2001 yılının 2. ayı’dır. Bunu sırasıyla 2018 yılının 8’inci ayı ve 2008 yılının 10’uncu ayı izlemektedir.

Dolar alış kuruna göre dalga boyu en yüksek ilk 25 gözlem sunulduktan sonra Tablo 4'te Euro alış kuruna göre aylık dalga boyu en yüksek ilk 25 gözlem verilmiştir.

Tablo 4: Euro Alış Kurundaki Aylık Dalga Boylar

Euro alış kuruna göre de en yüksek dalga boyunun olduğu aylar, büyükten küçüğe doğru bulunduğu yıla göre ilk 25 kayıt Tablo 4'te verilmiştir. Buna göre dalga boyunun en yüksek olduğu ay, 2001 yılının 2’nci ayı olduğu görülmektedir. Bunu sırasıyla 2018 yılının 8’inci ayı ve 2001 yılının 4’üncü ayı izlemektedir.

SONUÇ

Yapılan çalışmayla veri seti üzerinde ilk olarak keşifsel veri analizi yapılmıştır. Bunun ardından geliştirilen formüllerle döviz alış kurlarına ilişkin aylık ve yıllık olarak dalga boyları veya döviz şoklarının spektrumu hesaplanarak geçerli ve güvenilir sonuçların ortaya konulması amaçlanmıştır. Döviz kurundaki dalga boylarının hesaplanması ekonomideki şokların olumsuz etkilerinin boyutunun ortaya konulması açısından büyük önem arz etmektedir.

Dolar alış kuruna göre dalga boyunun en yüksek olduğu yıl 2001 yılıdır. Bu yılı sırasıyla 2018 ve 1999 yılları izlemektedir. Dolar kurunda dalga boyunun en yüksek olduğu ay ise, 2001 yılının 2’nci ayı’dır. Bunu sırasıyla 2018 yılının 8’inci ayı ve 2008 yılının 10 ayı izlemektedir.

Euro alış kuruna dalga boyunun en yüksek olduğu yıl dolar kurunda olduğu gibi 2001 yılıdır. Bu yılı sırasıyla 2018 ve 2002 yılları izlemektedir. Euro kurunda dalga boyunun en yüksek olduğu ay, 2001 yılının 2’nci ayı olduğu görülmektedir. Bunu sırasıyla 2018 yılının 8’inci ayı ve 2001 yılının 4’üncü ayı izlemektedir.

Geliştirilen bu formüllerle aylık ve yıllık dalga boylarının hesaplanması yanında daha kısa zaman dilimlerini içine alan zaman serilerinde de dalga boyları ortaya konulabilecektir. Bu çalışmadan elde edilen bulgular ve çalışma kapsamında geliştirilen formül, döviz kurlarının mevcut durumunun analizi olduğu kadar öngörüsel analitik çalışmalara ve benzer fakat odağı farklı diğer çalışmalara da ışık tutacaktır.

NOT: Kaynak göstermeden alıntı yapılamaz, kopyalanamaz ve herhangi bir yerde paylaşılamaz.

Kaynaklar

https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket/#collapse_2. Ulaşım Tarihi:19/02/2019

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun,  Kanun No: 5083, Resmi Gazete Tarihi: 31/01/2004, Resmi Gazete Sayısı: 25363 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/01/20040131.htm#3. Ulaşım Tarihi: 18/02/2019.

Tukey, J. W. (1993). Exploratory Data Analysis: Past, Present, and Future. Princeton University, Department of Statistics, Technical Report No:302. https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a266775.pdf. Ulaşım Tarihi: 19/02/2019.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.