TÜİK’in Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle oluşturarak açıkladığı Ocak ayı dış ticaret verilerine göre; Türkiye’nin ihracatı 2019 yılının Ocak ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 artışla 13,17 milyar USD olurken, aynı dönemde ithalat yüzde 27,2 azalarak 15,67 milyar USD olarak gerçekleşmiştir. Böylece dış ticaret açığı, Ocak 2018 – Ocak 2019 dönemleri arasında yüzde 72,5 azalmış ve 2,50 milyar USD olmuştur. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise söz konusu dönemde yüzde 57,8’den yüzde 84’e yükselmiştir.

Cari işlemler dengesinde de etkisini gördüğümüz üzere, ithalattaki daralma halen devam etse de bunun ihracattaki artış ile dengelenmesinin sınırlandığı görülmektedir. İç talepteki daralma zaten ithalata daralma olarak yansımış durumda, buna ilave olarak kurlarda düşüşün gerçekleşmesi ve ana ihracat pazarımız olan Avrupa bölgesindeki ekonomik yavaşlama ihracat tarafına olumsuz yansımış durumda. Yani ekonomideki daralmayı ihracat büyümesi dengelemekten uzaklaşmıştır. İhracattaki artışın yavaşlaması, CİD tarafında Aralık ayında yeniden açık vermemizde etkili olmuştu. Bu eğilimlerin aynen Ocak ayı DTA rakamlarında da etkisini sürdürdüğünü görmekteyiz. İthalattaki daralmanın ekonomideki yavaşlama ile ilintili olduğunun altını tekrardan çizmek isteriz.

Ocak ayında içerisinde en çok ihracat yaptığımız ülke Almanya olurken, onu İngiltere, İtalya ve Irak takip etmektedir. Avrupa Birliği’ni oluşturan 28 ülkeye ihracat yüzde 4 artarak 6,76 milyar USD olurken, AB’nin toplam ihracatımız içindeki payının yüzde 52,3’ten yüzde 51,3’e gerilediği görülmektedir.

İthalat kalemlerinde; Ocak 2019’da ilk sırayı Rusya alırken, onu Çin, Almanya ve ABD izlemiştir. Ocak ayında tüketim ve sermaye mallarının toplam ithalat içindeki payı azalırken, ara (ham madde) mallarının payı artmıştır. Yüksek teknolojili ürünlerin ihracatının toplam ihracatımız içindeki payı yüzde 3 olurken, aynı grubun ithalatının toplam ithalatımız içerisindeki payı ise yüzde 13,2 olmuştur.

Ticaret Bakanlığı, Ocak 2019’dan itibaren dış ticaret verilerini Genel Ticaret Sistemi’ne göre de açıklayacaktır ve GST hem de Özel Ticaret Sistemi (ÖTS) verilerini bir arada yayınlayacaktır. GTS; gümrük bölgelerine ve serbest ticaret bölgelerine giren ve çıkan malları da kapsarken, ÖTS’de ise gümrük sınırları esas alınmakta, dolayısıyla iki veri arasında fark olmaktadır. AB ülkeleri genellikle ÖTS’yi tercih ederken, İngiltere başta olmak üzere bazı AB ülkeleri ile beraber, ABD, Çin, Kanada, Japonya, Rusya, Güney Kore ve Hindistan gibi toplam 117 ülke ise GTS’yi kullanmaktadır. Türkiye, ödemeler dengesi bilançosunda GTS metodunu kullanmaktadır. TÜİK ise 2013’ten beri ÖTS’ye göre olan verileri açıklamakla beraber Ocak 2019 veri bülteninde GTS verilerinin de olduğunu görüyoruz.

GTS’ye göre, Türkiye’nin ihracatı 2019 yılının Ocak ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6,3 artışla 13,91 milyar USD olurken, aynı dönemde ithalat yüzde 27,1 azalarak 16,17 milyar USD olarak gerçekleşmiştir. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise söz konusu dönemde yüzde 86 olmuştur.

TÜİK’in nihai verilerinin beklediğimiz gibi Ticaret Bakanlığı verileriyle uyumlu olduğunu, paralel gerçekleştiğini görüyoruz. Dış ticaret açığında azalma eğilimi sürüyor, bunun da cari açık tarafına yansımasını düşüş şeklinde görmekteyiz. Nitekim bu çerçevede 2018 yılı cari açığı 28 milyar USD’nin biraz altında geldi. İhracattaki artış artık momentum kaybetmiş görünmektedir, bunda elbette global yavaşlamanın da önemli bir olumsuz etkisi var. AB ve İngiltere gibi bölgelerdeki yavaşlamayı bu yüzden ihracatımız anlamında pozitif okumuyoruz. İhracatta çift haneli bir artış olmadığı için, DTA ve CIA’daki düşüş ithalattaki daralma kaynaklı bir şekilde gerçekleşiyor. İthalattaki düşüş, zayıf büyüme ile ilintili bir şekilde… Buna karşın, ihracat artışının çift haneli büyümeden tek haneli büyümeye yavaşladığı bir ortamda ithalattaki daralmanın sürmesinin DTA ve CIA’da etkilerini görmekteyiz ve önümüzdeki dönemde de bu etkinin devamını bekleriz.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.