Ülkemizde, COVID-19 salgınının ekonomi ve sosyal hayat üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla birçok tedbir alınmaya devam edilmektedir. Kanun koyucunun bu kapsamda yürürlüğe koyduğu düzenlemelerden bir yenisi de 17.04.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7244 sayılı Kanun ile Türk Ticaret Kanunu’na eklenen geçici 13. Maddedir.

 

Geçici maddenin kapsamı ve uygulanmasına dair usul ve esasları belirlemeye, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak suretiyle Ticaret Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Nitekim 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun Geçici 13’üncü Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ, 17.05.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Yasa koyucu, kâr payı dağıtımı hususunda getirdiği sınırlamalarda ihtiyatlılık politikası gereği olarak şirket kaynaklarının nakit kâr dağıtımı yapılmak suretiyle azaltılmaması, şirketlerin mevcut öz kaynak yapılarının korunması ve ilave finansman ihtiyacının doğmamasının amaçlandığını ortaya koymuştur.

   

Geçici maddede öngörülen sınırlandırmalar

Kâr payı dağıtımına ilişkin geçici maddede öngörülen sınırlandırmalar; devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait fonların, doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yüzde ellisinden fazlasının pay sahibi olduğu şirketler açısından geçerli değildir. Dolayısıyla bahsi geçen şirketler dışındaki tüm sermaye şirketleri (anonim, limitet ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler) geçici 13. madde ile bağlıdır. 

 

Yeni düzenleme ile sermaye şirketleri, geçici maddenin yürürlüğe girdiği 17.04.2020 tarihinden 30.09.2020 tarihine kadar 2019 yılı net dönem kârının yalnızca yüzde yirmi beşine kadarının dağıtımına karar verebilecektir. 

 

Geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edilemeyecektir. Fakat bu sınırlama, iç kaynaklardan yapılacak sermaye artırımları açısından istisna tutulmuştur. Bu itibarla geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçelerin sermayeye ilave edilebilmesinin önü açılmıştır.

   

 

Getirilen düzenlemeler kapsamında şirket genel kurulu tarafından yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemeyecektir. Önceden böyle bir yetki verilmiş ise avans ödemeleri 30.09.2020 tarihine kadar ertelenecektir.

 

Tüm bunlarla birlikte geçici 13. madde yürürlüğe girmeden önce 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış fakat henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamış ya da kısmi ödeme yapılmışsa 2019 yılı net dönem kârının yüzde 25’ini aşan kısma ilişkin ödemeler ile hesap döneminde zarar edilmiş olmasına karşın serbest yedek akçelerden dağıtım kararı alınmışsa henüz ödenmemiş kısma ilişkin tüm ödemeler 30.09.2020 tarihine kadar ertelenmiştir. Kanundan kaynaklanan bu erteleme nedeniyle ödemelere faiz tahakkuk ettirilemeyeceği de ayrıca düzenlemeye kavuşturulmuştur.

   

 

İstisnai haller

Hukukumuzda her kuralın bir istisnası olduğu gibi yasa koyucu burada da kâr payının dağıtımındaki sınırlandırmalara ilişkin üç istisnai hal öngörmüştür.

 

İstisna teşkil eden ilk hal; İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca COVID-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma ödeneğinden veya ücretsiz izne ayrılanlardan aynı kanunun geçici 24. maddesi uyarınca nakdi ücret desteğinden yararlandırılanları istihdam edenler yahut 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un geçici 20. maddesi ve ilgili kararlar uyarınca Hazine destekli kredi kefaleti kullanan ve halen kapanmamış kredi borç bakiyesi bulunanlar haricindeki sermaye şirketleridir. Bahsi geçen devlet desteklerinden yararlanmayan sermaye şirketleri 120.000-TL ve altında kâr payı dağıtabileceklerdir.

 

İkinci istisnai hal: Pay sahiplerince dağıtımına karar verilen kâr payının yarısından fazlası, TTK gereğince başka bir sermaye şirketine olan sermaye taahhüt borcunun nakden ve defaten ifasında kullanılacak ise mevcut sınırlamayı aşan oranda kâr payı dağıtılması mümkündür.

 

Üçüncü ve son istisnai hal ise pay sahiplerince dağıtımına karar verilen kâr payının, imzalanan kredi sözleşmeleri veya proje finansman sözleşmeleri kapsamında 30.09.2020 tarihinin sonuna kadar muaccel hale gelen yükümlülüklerinin ifasında nakden kullanılacak olmasıdır.

 

Kanun’un öngördüğü istisnalar uyarınca yapılacak kâr payı dağıtımlarının genel kurulda görüşülebilmesi için istisnai hali tevsik edici belgeler ile birlikte Ticaret Bakanlığı’na başvuruda bulunması zorunludur. Söz konusu başvurularda genel kurul yapılmasına ilişkin yönetim organı kararının noter onaylı örneği, şirketin hesap dönemine ilişkin finansal durum tablosu ve kâr veya zarar tablosunun da Bakanlık İç Ticaret Genel Müdürlüğü’ne sunulması gerekmektedir.

   

 

Kâr payının hesaplanmasında finansal tablolar

Önem arz eden bir husus, kâr payının hesaplanmasında finansal tablolarını Kredi Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenen standartlara uygun hazırlamak zorunda olanlar açısından TTK’nın 88. Maddesine göre; bunlar dışında kalanların ise 213 sayılı Vergi Usulü Kanunu’na göre hazırlanan finansal tablolarının esas alınacağıdır. Fakat her halükarda dağıtılması öngörülen kâr payı tutarının, Vergi Usul Kanunu’na göre tutulan kayıtlarda bulunan kâr dağıtımına konu kaynakların toplam tutarını aşamayacağının da altını çizmek gerekmektedir.

   

 

Son olarak da geçici 13. Madde ile kâr dağıtımına ilişkin getirilen sınırlandırmaların her ne kadar 30.09.2020 tarihine değin süreceği düzenlenmişse bu sürenin üç aya kadar uzatılabilmesi yahut kısaltılabilmesi hususunda Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır. Dolayısıyla 2019 yılsonu finansallarına göre kâr dağıtımı gerçekleştirmeyi hedefleyen sermaye şirketlerinin yasal mevzuat çerçevesinde güncel gelişmeleri takip ederek değerlendirme yapmaları önem arz etmektedir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.